ОСТРОВ -1 епизода-
ЛОНДОН, ДЕНЕСКА...
Да слушнам... Зошто раскинавте?
Не сме еден за друг.
Тоа го сфативте после 5 години излегување?
Велевте дека ќе се венчате. -Не, ти го велеше тоа.
Што планираш сега?
Ќе одам на одмор.
Каде ќе одиш? -Каде што сакам.
Што да ти кажам... -Ништо.
Многу ме изнервира.
Што планираш? Зошто раскинавте?
Многу ме нервираш.
Доста, мамо!
Здраво! -Здраво, тато.
Поточно, збогум. -Каде ќе одиш, душо?
На одмор. -Почекај малку, да те видам...
Не можам, тато. Се брзам. Ветувам дека ќе се вратам.
Остани барем малку. Каде ќе оди?
ПЛАКА, КРИТ...
Добар ден, добредојдовте. Ќе нарачате сега или подоцна?
Сега, благодарам.
Зборуваш грчки? Да. Јас сум пола Гркинка, пола Англичанка.
Добредојде. Значи...
Порција риба, грчка салата и рецина.
Повелете... -Благодарам.
Извинете... -Кажете.
Може да ве прашам нешто? -Секако.
Ги познавате ли луѓево?
Од каде ти е оваа фотографија?
Тоа се родителите на мајка ми.
На мајка ти? -Да.
Ова се Никос и Марија Кирицис.
Ти си и ќерка на Софија?
Јас сум Стефанос.
Секако дека ги познавам.
Марија и беше најдобра прија- телка на мојата жена, Фотини.
Мајка ти не дојде? -Не, остана во Лондон.
Ти дојде сама? -Ќе ви кажам...
Почекај малку да ја викнам жена ми.
Фотини!
Рибата ќе биде готова за пет минути.
Дојди да видиш кој е тука! -Кој?
Ќерка и на Софија! -Која Софија?
Софија Вандолакис.
Полуде ли, Стефанос? -Дојди и увери се.
Носи слика од Марија и докторот. Вели дека и се баба и дедо.
Пази да не се препржи рибата.
Ти си ќерката на Софија? Алексис?
Како е мајка ти? Долго не сме се виделе.
Добро е.
Колку си пораснала... Сега си голема девојка.
Мојата Марија... Најслаткото суштество на светот.
Многу ме израдува.
Иста си како Ана.
Идентична... -Која е Ана?
Не знаеш која е Ана? -Не.
Сестрата на Марија. Зарем ништо не ти кажале?
Не. Мајка ми не ми кажа дека нејзината мајка имала сестра.
Како е можно тоа?
Не сака да зборува за нејзиниот живот во Грција.
Не знам зошто, но не сака.
Не ти раскажувала за ова село? -Не.
Ти раскажа ли за островот? -За кој остров?
Спиналонга. -Каде е Спиналонга?
Фотини!
Фотини, дојди! Ќе се задушам од чадот! -Веднаш се враќам.
Здраво.
Што правиш? Како си? Добредојде. -Здраво.
Кој живее на тој остров?
Никој. -Никој?
Пуст е уште од 1957 година.
Зошто? -Затоа што повеќе нема лепрозни.
Лепрозни? -Да.
Од каде си? -Зарем немаш слушнато за Спиналонга?
Еве сме. Раскомоти се.
Многу е убаво.
Ти оставив две крпи.
Ти треба ли уште нешто? -Не, благодарам.
Утре е понеделник и нема да има многу работа.
Ќе можеме да разговараме на мира.
Убави сништа.
Ќе се видиме наутро. -Добра ноќ.
ПЛАКА, КРИТ... ЕСЕН, 1939 ГОДИНА...
Изминативе денови, во нашето село
видов нешто што ме исплаши и загрижи.
Некои наши луѓе кои беа болни, ги врзаа и ги одведоа на островот.
Затоа ќе ви ја раскажам Проповедта за десетте лепрозни.
Тоа е дел од приказната за Исус Христос, од Евангелието на Лука.
Еден ден, кога Исус дошол во едно село,
му се приближија десет лепрозни.
Поради болеста застанаа подалеку од него и му рекоа:
„Учителу Исусе, смилувај ни се“.
Исус ги погледна и им рече:
Појдете кај свештениците и спознајте се себеси“.
Во тоа време, според Законот, свештениците
проверувале дали некој е болен од лепра.
Кога стигнале кај свештениците, се случило чудо.
Кај лепрозните исчезнале симптомите на лепра.
Еден од нив сфатил дека е излечен,
истапил, клекнал пред Исус и му се заблагодарил.
Тој не бил Евреин туку Самариќанец, припадник на друга вера.
„Зарем не се сите десетмина излечени?“ - прашал Исус.
„Каде се останатите деветмина?
Не дојдоа да му се помолат на Бога? Само ти ли дојде?
Припадник на друга вера?“
Црквата ја проповеда приказнава
за да ни покаже дека Господ е наш спасител.
И дека со верата и благодарноста постојано ќе биде со нас
за ништо лошо да не влезе во нашите домови.
Марија, Ана! Однесете и ја рибава на мајка ви!
Маноли! Немој да ја изгубиш паричката.
Одете!
Фотини, ќе одиме ли попладне да се бањаме?
Ќе одиме? -Ќе ве пуштат? -Да!
Добар ден, Јоргос. -Добар ден.
Ќе ги земете овие? -Донеси ми уште една.
Ајде, Андонис! Среди го тоа.
Здраво, мамо. Донесовме риба. -Ставете ја таму.
Мамо... -Молам?
Фотини и Андонис ќе одат да се бањаат во морето.
Може ли и ние да одиме? -Ти може.
Ана е настината и треба да лежи во кревет.
Седете. Испијте го млекото.
И јас ќе одам! -Кој удри со раката на масата?
Морската вода е здрава за синусите.
Не туку ми зборувај и испиј го млекото.
Да видам дека си го испила!
Може ли да одам со нив? Нема да се бањам.
Кажи дека може.
Фотини, влези во водата! -Еве сега!
Кога? Не можам повеќе да те чекам! Ајде!
Здраво, Димитрис!
Еден, два, три...
Фативте ли нешто? -Гајле ти е?
Вчера фатив два олкави морски гргеча.
Каде? -Гајле ти е?
Немој ти мене така, ќе те фрлам во морето!
Пази да не фатиш и мала ајкула.
Испаднале од корпата на татко ти, ти си ги зел и сега се правиш важен.
Не ми веруваш? -Не. Ти постојано лажеш.
Лажеш и за бањањето во море.
Не е точно дека не ти се допаѓа. Не се бањаш оти не знаеш да пливаш.
Реков дека не сакам да се бањам!
Нема ли да ги накиснеш нозете, да се освежиш?
Нема! Што ти е гајле тебе? -Мене?
Ќе ти засмрдат нозете во тие чизми.
Ништо не им фали.
Не е толку глуп.
Зарем не ти здодеа риболовот? Ајде да се измокриме!
Мајка ти не ти дозволува. -Турни ме случајно.
Не сакам. -Ајде, турни ме!
Ана! -Ме турна во водата!
Не сум виновен јас! -Ти си.
Немој да се смееш!
Здраво, мамо! -Кажи ми! -Подоцна.
Здраво, тато. -Здраво, убавице.
Многу сум гладна.
Цвекло! -И риба.
Не сакам риба денеска оти кашлам. Да не голтнам некоја коска.
Кашлицата не ти пречеше за бањање, а за рибата ти пречи?
Дојди ваму!
Косата ти е мокра! -Не е! -Се бањаше во морето?
Ана, те прашав нешто! Зошто ја гледаш сестра ти?
Андонис случајно ме турна... -Молам?
Јас ништо не видов.
Често бев под вода, бидејќи со Фотини нуркавме.
Мислиш дека Марија ќе ти ја каже вистината?
Ајде да јадеме.
Стани!
Димитрис, дојди да јадеш!
Стани, Димитрис!
Што се случува?
Си дојде натажен.
Зарем не рековме дека треба да јадеш за да пораснеш?
Значи... -Сите ми се потсмеваат.
Тој што се потсмева некому, си се потсмева себеси.
Имаш право.
Ти си најдобар ученик во училиштето. Не биди тажен.
Не е тоа... -Тогаш, што е?
Нешто се случило на плажата. Во право ли сум?
Ана ми се смееше оти не се бањам во морето.
Таму беше и синот на г-ѓа Савина, Андонис. -И, што се случи?
Рече дека не знам да пливам и дека ми смрдат нозете во овие чизми.
Знаеш дека го правиме ова за твое добро.
Сакаш ли сите да дознаат за... -Оставете ме!
Здраво.
Како спиеше?
Одлично. -Сакаш кафе?
Веќе се напив. Благодарам.
Имаме свеж леб, мед, ладно млеко... Да ти донесам?
Не треба, благодарам.
Не можам да ти опишам колку сум среќна што дојде.
Не сум ја видела мајка ти откако замина од Крит.
Колку години имаше? -18.
Замина точно на нејзиниот роденден. Оттогаш не сум ја видела.
Синоќа пребарував, и најдов уште една фотографија.
Ова е Јоргис, твојот прадедо.
Јоргис имаше чун со кој ги прене- суваше испораките до Спиналонга.
Ова е Елени, твојата прабаба. Таа беше учителка овде, во Плака.
Деца, истече времето. Престанете да пишувате.
Мелина, собери ги тетратките. Додека таа го прави тоа,
да се потсетиме на некои работи од претходниот час.
Значи...
Кога, и помеѓу кој се случила Маратонската битка и кој победил?
Вчера, помеѓу мене и мајка ми. -Андонис!
Ана, одговори.
Битката била помеѓу Грците и Турците...
Со Персијците, 490 г. пр.н.е. Грците победиле.
Браво, Димитрис. -И јас го знаев одговорот.
Во што се загледа? -Во ништо. Размислувам.
Кажи ми, за што размислуваш? -Немој да се налутиш...
Заборавив колку е 9 по 7.
7 по 9? -63. Исто е.
Некој ќе не слушне и ќе рече: „Каква учителка е таа,
кога нејзината 12-годишна ќерка не ја знае таблицата за множење?“
Ја знам!
3 по 3 е 9... 3 по 4 е 12...
Не ми се допаѓа ова. -Не го учиме само тоа што ни се допаѓа.
Завршив. Може ли да одам кај Фотини?
Оди, но врати се пред да се стемни.
Може ли и јас да одам? -Ти си казнета. Читај.
После ќе се разбереме ние.
Треба да ми вратиш кусур.
Улови ли нешто? -Се што има во морето.
Одлична е. Дај ми од тие.
Две... Колку сакаш? -Стави уште.
Тоа е се? Да те прашам нешто...
Навистина ли доаѓа брачен пар од Ираклион?
Добро си чула. Јас ќе ги доведам. -Ни станува се полошо.
Сироти луѓе. Утре не чека нова драма. -Подалеку од нас нека е.
Добровечер. -Здраво, убавице.
Како си, Јорги? -Здраво.
Каде е детето? -Дома, со мојата братучетка.
Што да ти дадам, Стела?
Што има за нас? -Сакаш нешто за ќеркичката?
Ќе ти ја дадам рибава. Добро згответе ја.
Колку чини?
Ништо, душо. -Многу ви благодарам.
Го виде ли мажот ми на островот?
Како да го видам? Болните не слегуваат на брегот.
Стрпи се, душо моја. -Што друго ми преостанува?
Овој остров е неверојатно близу.
Како да е доволно само да ја испружиш раката за да го фатиш.
Дали овдешните луѓе се плашеа од лепрозните?
Дали се плашеа?
Некои да, некои не. Душо, во тоа време овде
владееше голема сиромаштија, и не бевме подготвени за тоа.
Сакале или не, бевме во контакт со жителите на Спиналонга.
Како ќе живеевме ако немаше лекувалишта за лепрозните?
Зошто? -Зошто?!
Тие се во многу подобра економска состојба од нас.
Управникот на островот, исто така лепрозен,
ја убеди Владата да им пружа парична помош.
Така имаа пари за купување на производите
што им ги испраќавме со чамци.
Дали Јоргис со својот чун одеше на Спиналонга?
Дали одеше? Тоа му беше работа.
Се дружеа ли вашите семејства? -Бевме неразделни.
Марија и Ана често спиеја кај нас.
Моите родители остануваа во кафеаната до доцна во ноќта.
А ние децата... Постојано славевме нешто.
Доста ме вртевте, престанете! -Овде!
Лимон, портокал! -Марија, пази!
Покажи ми каде се удри.
Престани! Не гледаш ли дека се удри?
Многу се сакавме. Марија за мене беше...
дури и повеќе од сестра.
Не плачи, Марија. Ќе помине.
Зошто мајка ми не ми го кажала ова?
Имала свои причини.
Не сфаќам...
Не брзај...
Ќе сфатиш.
Жено, сфати веќе!
Димитрис е болен! Пред да ни се случи поголема несреќа,
треба да го одведеме на лекар, а потоа да го пратиме на островот!
Не можеме да го затвориме дома, зарем не разбираш?
Постои опасност и неговите браќа да добијат лепра. Тоа ли го сакаш?!
Не можам, Сотири. Нема да го издржам тоа. -Кажи ми, што ќе биде на крајот?
Додека седам и те слушам, ризикуваме да ни се разболат
и другите деца! Зарем не сум во право?
Си размислувала ли за тоа дека еден ден ќе останеме сами?
Сакаш да ни земат се, да знаеме дека ние сме виновни
бидејќи не постапивме правилно?
Секоја вечер пред спиење,
ќе се помолиме и ќе го замолиме Исус
ништо лошо да не ни влезе во домот.
Елени беше најомилената учителка.
Сите деца ги сакаше како да се нејзини. И тие ја сакаа неа.
Браво, Димитрис. Одлично сторено.
Не мора секогаш да брзаш и прв да ја предадеш писмената.
Нешто не е точно? -Не, се е точно.
Ако не брзаш, ќе пишуваш поубаво.
Кажи ми, зошто си толку тажен?
Ќе го натепам оној што ја ставил тетратката овде.
Што правиш?
Што ти е, дебелко?
Што е, дебелко?
Што се случува овде? Престанете!
Може ли и јас да ја слушнам шегата, па да се смееме заедно?
Андонис ми ги соблече панталоните, и ми се смееја.
Мислев дека си пораснал и дека ќе престанеш со глупостите.
Се шегувавме.
Значи смешно ти е да му ги соблечеш панталоните
за да испаднеш паметен пред другарите?
Сакаш ли некој да ти го направи истото? -Не.
Па? Зарем не рековме дека не треба да го правиме она
што не сакаме нам да ни го прават? Сакам да му се извиниш.
Најди друг начин да ги забавуваш твоите другари.
Извини...
Што рече? Не те слушнав. -Извини.
Дојди ваму... Погласно! -Извини!
Така е...
Требаше да видиш што се случи денеска.
Кутриот Тимио безнадежно трчкаше со спуштени панталони.
Едвај издржав да не се насмеам. -Андонис ли го направи тоа?
Сака другите да се забавуваат, а тој да се прави важен.
И нашата Ана е иста. Многу сака да го мачи Павлос.
Му реков да најде друг начин да ги забавува другарите.
Воопшто не му се допадна.
Како успеваш секој ден да излезеш на крај со нив?
Како не ти се сврти во главата? Секоја чест.
Си ја сакам работата. Не може да ти здосади она што го сакаш.
А јас? -Што ти? -Ти здосадив ли?
Каде се децата? -Надвор. Отидов јас.
Остави ми пари. Треба да одам на купување.
Продај го лебот и ќе имаш пари.
Јади нешто.
Зошто фрлате каменчиња?
Ако го видам ова пак, ќе те истепам.
Што сакаш? Ова е мој двор. Среќа што доаѓа учителката.
Учителке, пресудете кој е во право.
Константин, направи малку место. -Добар ден, Лени.
Учителке, ви донесов домашно сирење. -Пак? Благодарам.
Маноли, донеси го тоа подоцна и кај нас.
Колку? -Една векна. Не заборавај!
Кажи му на маж ти дека лебот за островот
ќе биде готов за неколку часа.
Добро. -Морам да му испратам.
Како си? -Како треба да бидам?
Синоќа Василис доцна си дојде дома. Се опи.
Нема да ти додевам. Се срамам да зборувам за тоа.
Се срамиш од мене? -Не можам да зборувам.
Биди храбра заради твоите деца, Евгенија.
Знам. Морам да бидам.
Не знам за вас, но јас ќе јадам.
Лено моја, не си легнала? -Сакав да те почекам.
Заспаа ли девојчињата?
Ајде да си легнеме. -Седни.
Ме фати грч овде.
Мислиш дека е нешто сериозно? -Ќе видиме, Јорги.
Можеби нешто не е во ред со срцето. -Не пророчи.
Ќе видиш дека не е ништо.
Зошто си загрижена?
Елени?
Што се случува?
Госпоѓо Бизаки, влезете.
Кога ќе се вратат? -Душо, Ираклион е далеку.
Ви реков дека е далеку.
Нема да се вратат вечерва. -Не. Ќе спиете овде.
Отидоа во болница да ја посетат тетката, па ќе се вратат.
Повелете.
Г-ѓо Петракис... имам лоши вести.
Имате Хансеова болест.
Треба да ги прегледам и другите деца во училиштето.
Треба да одите во болницата за лепрозни, на Спиналонга.
Лени, што се случи?
Што се случи со Јорги? Се ли е во ред со срцето?
Се е во ред.
Криеш нешто од мене?
Дојди...
Што ќе ни направат? -Од каде да знам? Ќе не прегледуваат.
Ќе мораме да се соблечеме?
Следниот!
Што се случи? -Мораше ли да се соблечеш? -Да.
Се колнам во нашето пријателство. Никогаш нема да ги оставам.
Сакам да те прегрнам. -Речено како сторено.
Каде ќе одиш?
Павлос, треба да разговараме. -Кажи.
Елени е болна. -Што рече?
Мамо!
Дојде! -Кога стигнавте?
Синоќа. -Синоќа?
Тетка Савина ни рече дека ќе си дојдете денеска.
Не ме разбрала добро.
Како сте вие? -Кажи и.
Мамо... Димитрис Лемоњас...
Има лепра. -Молам?!
Не прегледа еден лекар од Ираклион.
Ги виде модринките на нозете. -Затоа не се бањал.
Дали ти е жал? -Многу. -Не биди тажна, мамо.
Што и е? -Многу се возбуди.
Сега мора да бидеме храбри и да
покажеме колку е силна нашата љубов.
Грижете се за татко ви. Не треба ништо да му фали.
Не одам на крајот на светот.
Ќе бидам близу.
Секој ден ќе го видувам татко ви и ќе знам што правите.
Не плачи. Не сакам да плачеш.
Сакам да бидеш силна. Да те видам...
Ќе ми пишувате?
Марија... Ти секогаш имаш убави состави. Ќе ми пишуваш ли?
Одете да спиете. Утре не очекува тежок ден.
ВЕ САКАМ...
КРАЈ НА 1 ЕПИЗОДА
Преведе: Христијан Димитров
www.titlovi.com mkd-titlovi.niceboard.com