In Engeland, heel lang geleden,
...in het jaar 1804,
...woonden een vader en een moeder,
...met hun vier dochters.
Precies hier.
Dit is het huis waarin zij wonen.
Natuurlijk roept u nu: Ik ken het!
Ja, achter ieder luikje woont er een knappe, maar manloze Bennet.
♪ - Ik ben-het. - Ik ben-het. - Ik ben-het. - Ik ben-het. ♪
De vier dochters Bennet.
Dus was het doel van moeder Bennet,
- ik zal het maar terstond verklappen -
...een man te zoeken voor haar dochter,
...met geld, met geest,
...en liefst een knappe.
Voor dochtertje Elisabeth, dat moeder Bennet het eerst wou lozen,
...had zij op het oog een jonkman Darcy geheten uitgekozen.
Elisabeth...
- Ik ben-het! - Stil!
...vond deze man toch niet de ware.
Zij wilde liever met een ander wat dobberen op de huwelijksbaren.
Een huisvriend, Wickham, George Wickham, vond zij...
Wick-H-A-M!...
...vond zij bijzonder interessant.
Zij schonk hem thee, en sympathie, en geestelijk althans, haar hand.
Zij wilde zijn ring wel dragen.
Zij was voor George beslist gezwicht.
Sprak men er evenwel van Darcy,
...dan maakte zij haar luikjes dicht.
Zij was naar Darcy niet begerig, en meende het was wederkerig.
Wie schetst Elisabeths verbazing, als Darcy haar een voorstel doet,
...een voorstel, nee maar onvoorstelbaar, betreffende die ring.
Maar goed. Hier komt het vierde deel der serie:
"Elisabeth in dubio"
Schenkt zij haar hart, of zal hij het breken?
Het woord is nu aan:
IN HET VIERDE DEEL VAN
DE VIER DOCHTERS BENNET
DAGBOEK VAN ELISABETH BENNET
Vandaag, de 14e mei 1796,
...kreeg ik de grootste schok van mijn 20-jarig leven.
Ik logeer op de pastorie bij mijn neef dominee Collins,
...en ontmoette daar de heer Darcy, de enige man,
...in wie mama geen toekomstige echtgenoot voor mij ziet.
De heer Darcy en ik voerden een kwijnend gesprek,
...maar toen ik, om hieraan een einde te maken, opstond,
...en voorstelde hem de tuin te laten zien, zei hij plotseling:
Juffrouw Bennet, blijf. Ik heb u iets te zeggen.
Ik ben hier gekomen, om u ten huwelijk te vragen.
Inderdaad, juffrouw Bennet, ik vraag u om uw hand.
- U wilt trouwen met mij? - Ja.
Ik heb tegen dit verlangen gestreden met al mijn verstand: Tevergeefs.
Sta mij daarom toe u te verklaren, hoe vurig ik u bewonder, en lief heb.
Hoe vurig u mij bewondert en liefhebt?
Ja, uw verbazing is mij totaal duidelijk.
U meent dat ik de kloof die ons maat- schappelijk scheidt over het hoofd zie.
Geloof me dat ik die nimmer heb kunnen vergeten.
Alleen mijn gevoel tot u is sterker gebleken dan mijn gezond oordeel.
Sterker dan uw gezond oordeel. Juist.
Het spreekt natuurlijk vanzelf dat een dergelijk huwelijk...
...alleen maar betreurd zal worden door mijn vrienden en al de mijnen...
Maar de gevoelens die mij tot u binden, zijn niet ten onder te krijgen.
Ik heb getracht wat ik kon, maar het jammerlijk af moeten leggen.
Juffrouw Bennet... Ik kan niet anders dan u trouwen.
Dit is het eindresultaat van wekenlang vol kwellende twijfel.
Waarin ik werd heen- en weergeslingerd...
...tussen mijn koel overleg, en mijn brandend verlangen naar u.
Ik moet u huwen!
U bedoelt, dat u mij wenst te huwen?
Ja, ja, zo is het, en het is alsof er in mijn hart...
...geen plaats is voor iets anders dan wanneer die wens is vervuld.
Juffrouw Bennet...
Mag ik u om uw jawoord verzoeken?
Het is naar ik meen gewoonte,
...om in ieder geval dank te betuigen voor een dergelijk aanzoek.
Ach nee, alstublieft, geen dank.
Weest u gerust meneer Darcy, want ik ben alleen maar in staat,
...uiting te geven aan een dankbaarheid die ik ook werkelijk voel.
Juffrouw Bennet?
En de vurigheid van wat u nu beweegt laat me daarom koud,
...omdat ik deze nimmer heb willen opwekken,
...en u het zo kennelijk betreurd, dat u dit ondanks mijzelf toch hebt gedaan.
Mijn redenen daarvoor heb ik u verklaard.
En met heel wat meer overtuigingskracht dan uw liefde voor mij.
Mijn dierbare juffrouw Bennet...
Het spijt mij altijd iemand leed te moeten berokkenen...
...maar uw verdriet zal stellig van korte duur zijn.
Want al die overwegingen van uw gezond oordeel...
...zullen u voortreffelijk kunnen dienen als evenzovele pleisters,
...op het schrammetje, dat uw ijdelheid mocht hebben opgelopen.
U wijst mij af?
Beslist, meneer Darcy, zonder er zelfs over na te hoeven denken.
Ik geef er de voorkeur aan u voor uzelf en voor de uwen te bewaren.
Om van uw vrienden nog maar niet eens te spreken.
De gedachte alleen al dat iemand, wie dan ook,
...ons huwelijk zou hebben te betreuren is ondragelijk.
Laat ons daarom alle ellende voorkomen,
...door er niet aan te beginnen.
Dat is dus alles wat u mij waardig keurt?
Niet eens een poging om uw antwoord met enige wellevendheid te omkleden?
Wellevendheid?
Was het zo wellevend van u,
...om mij zo in te hameren, dat u mij tot vrouw moest hebben,
...tegen alle redelijkheid in?
Was het wellevend om mij erop te wijzen dat al uw vrienden dit zouden betreuren?
Was het zo wellevend van u, om de maatschappelijke kloof...
...tussen ons beiden met zulk een grondigheid uit te diepen?
Had ik mij daarin dan moeten verblijden?
Had ik dan trots moeten zijn op het feit,
...dat ik mij zo uitzinnig aangetrokken voel tot een meisje...
...ver beneden mijn eigen stand? Had u dat dan van mij verwacht?
Ik had niets van u verwacht meneer Darcy,
...behalve een mateloze eigendunk, verwaandheid,
...en een volstrekte onverschilligheid voor de gevoelens van anderen.
U geeft er de voorkeur aan zo slecht mogelijk over mij te denken.
Mijn mening over u heb ik mij enige weken geleden reeds kunnen vormen.
- Wat zegt u? - Toen ik hoorde, hoe u...
...die arme meneer Wickham in het ongeluk hebt willen drijven.
U heeft hem de predikantsplaats onthouden waarop hij...
...volgens de testamentaire beschikking van uw eigen vader recht had.
Wilt u dat soms ontkennen?
Is meneer Wickham soms de oorzaak, van uw weigering...
...om mijn aanzoek zelfs maar in overweging te nemen?
Meneer Darcy...
Zelfs al zou ik van u houden, dan nog zou ik nooit willen trouwen met de man,
...die mijn zuster de kans heeft ontnomen op werkelijk liefdesgeluk.
- Wat zegt u? - Durft u te beweren dat u...
...dat u geen deel hebt gehad,
...aan de scheiding tussen Jane en meneer Bingley?
Nee, want dat zou een leugen zijn.
Ik heb niets gedaan om dit huwelijk te voorkomen.
Alleen het gezonde oordeel waarmee ik mijn vriend heb kunnen helpen,
...schijnt mij zelf in mijn onmogelijke gevoelstoestand...
...totaal in de steek te laten. - Uw wrange humor smaakt mij slecht.
Het gaat hier om twee mensen die van elkaar hielden,
...en wreed werden gescheiden.
En uit heel dat gebeuren proef ik uw trots,
...uw hoovaardij, uw kil hooghartig standsbewustzijn.
Mijn schuld is niet te delgen groot, naar het lijkt.
Maar misschien had u die minder zwaar genomen, als ik uw eigen ijdelheid...
...niet zo bitter had gekwetst met mijn onomwonden eerlijkheid.
Had ik niet gesproken over de maatschappelijke verschillen...
...die mij zouden moeten weerhouden,
...en alleen over het gevoel dat het zo onstuitbaar heeft doorbroken.
Misschien was uw antwoord dan ook anders geweest?
U vergist zich, meneer Darcy.
Hoe uw eigen liefdesverklaring ook ware uitgevallen,
...mijn weigering zou er altijd op zijn gevolgd.
En wel omdat u de laatste man ter wereld bent,
...waarmede ik mij gehuwd kan en wil voorstellen.
Dit laat aan duidelijkheid niets te wensen over.
Het lijkt me het beste om... Om het allemaal maar te vergeten.
Alleen...
...moet u mij toestaan, mij tegen uw beschuldigingen te rechtvaardigen.
- Als u daarop staat. - Dat doe ik inderdaad.
U zei dat ik uw zuster's kans op wezenlijk liefdesgeluk heb ontnomen.
- En u hebt het niet kunnen tegenspreken. - Luistert u, alstublieft.
De beletselen die voor mij gelden, golden ook voor Bingley.
Afkomst, stand, rijkdom... Betekent liefde dan niets?
Als ik de overtuiging had bezeten dat uw zuster...
...evenzeer hield van Bingley als hij van haar,
...had ik me nooit tegen dit huwelijk verzet.
Maar dan bent u blind geweest, omdat u niet wilde zien.
Dat is niet waar.
Ik heb juist geprobeerd zo onbevooroordeeld mogelijk te zijn.
Ik heb uw zuster gade geslagen.
En ik merkte op dat zij de attenties van de heer Bingley niet onwelgevallig was.
Maar dat er überhaupt geen diepere emotie aanwezig was.
Dit is mijn oprechte overtuiging.
Twijfelt u aan mijn woorden? - Nee.
Iemand die voor iedereen zo lief en vriendelijk is als Jane,
...laat moeilijk raden wanneer het juist die ene uitverkorene betreft.
Bingley is heel bescheiden.
Ik raadde hem aan zich vooral niets in te beelden.
U overtuigde hem ervan dat Jane niets om hem gaf.
- Ja. - Hoe durfde u!
Als ik uw zuster daarmee verdriet heb gedaan, dan spijt me dat zeer.
Verdriet! Weet u wat het betekent om iemand te moeten verliezen...
...waar men zo met hart en ziel van houdt?
Ja.
Waaraan ontleende u het recht?
Aan mijn eerlijke mening.
Als die fout is geweest, dan spijt me dat heel erg.
Want niemand heeft het recht,
...anderen de pijnen te bezorgen, die ik nu zelf voel.
Gelooft u dat ik er spijt van heb?
Ja, ik geloof u.
Wat George Wickham betreft...
In zijn geval zult u zich moeilijker kunnen rechtvaardigen.
U moet me althans toestaan het te proberen.
U weet dat hij bestemd was voor het domineesambt.
En dat de predikantsplaats te Pemberley,
...zodra deze vrij zou komen, hem zou worden toegewezen.
Dat heeft hij me verteld, ja.
Ja, maar hij heeft u waarschijnlijk verzwegen, dat hij sinds lange tijd...
...de brui heeft gegeven aan de theologie,
...en alle rechten op deze predikantsplaats...
...afstand heeft gedaan voor de genoemde som van 3.000 pond.
Wat zeg u?
Ja, u gelooft uw eigen oren niet, maar ik kan u bewijzen wat ik u vertel.
- Dat is niet nodig. - Dank u.
Ik heb George Wickham toen uit het oog verloren,
...en af en toe bereikten me alleen verhalen,
...over het luie en genotzuchtige leventje wat hij wel scheen te lijden.
Toen de predikantsplaats weer vrijkwam,
...dook hij plotseling op, om deze op te eisen.
Hij beriep zich op de laatste wil van mijn vader,
...en overlaadde mij met schimpscheuten en bedreigingen,
...toen ik niet op zijn wens inging.
Uw weigering was terecht.
Ja, George Wickham dacht er overigens anders over.
En hij vond de juiste plek, en het juiste middel, om mij precies te treffen.
Als het u in verlegenheid brengt dit alles aan te moeten horen,
...dan moet u wel bedenken, dat uw verlegenheid...
...nooit groter kan zijn dan de mijne op dit ogenblik.
Maar ik moet het u vertellen.
U weet dat ik een zuster heb?
- Ja; zij moet nog heel jong zijn. - Zestien jaar.
Vorige zomer logeerde zij in Ramsgate.
Wickham volgde haar daar.
Hij had haar als kind gekend, en het koste hem weinig moeite,
...haar in korte tijd het hoofd op hol te brengen.
Hij overtuigde haar, dat hij haar grote liefde was.
En zo stemde zij erin toe zich door hem te laten schaken.
Ik kwam juist op tijd om het ergste te verhinderen.
Wickham...
Dat had ik nooit van hem gedacht.
U zult begrijpen hoezeer ik uw geheimhouding op prijs stel.
Behalve de betrokkenen en mijzelf,
...bent u de enige die van deze feiten op de hoogte is.
- Wat een laffe wraakneming... - Ja, dat was het niet alleen.
Wickham had ook nog belangstelling voor het vermogen van mijn zuster,
...dat meer dan 30,000 pond bedraagt.
Natuurlijk.
Ik hoop dat ik mij enigszins in uw ogen heb kunnen rechtvaardigen.
Ik ben bevooroordeeld geweest.
Ik heb me zo in u vergist, dat brengt me geheel in verwarring.
Alstublieft, dat is helemaal niet nodig.
Ik heb u dit alleen maar willen vertellen,
...omdat wij elkaar waarschijnlijk niet meer terug zullen zien.
Vaarwel.
God zegene u.
Ik kan bijna niet geloven wat je me vertelt, Lizzy.
Meneer Darcy leek me altijd zo kooud en trots,
...terwijl George Wickham nu zonder meer een schurk genoemd mag worden.
Ik heb toch echt meelij met meneer Darcy.
Hij moet een ellendige middag hebben gehad.
Eerst weiger jij zijn aanzoek,
...en dan vertel je hem precies hoe je over hem denkt,
...en stellig niet in malse bewoordingen, als ik jou goed ken.
En dan verplicht je hem daardoor,
...die hele beschamende geschiedenis van zijn zuster uit de doeken te doen.
Ach, die arme man.
Verwijt je me dat ik hem geweigerd heb?
Nee, natuurlijk niet. Als het jou onmogelijk is om van hem te houden,
...hoe kan ik je dan verwijten dat je niet met hem trouwt?
Ach, ik weet niet meer hoe ik tegenover hem sta.
Ik ben niet zeker van mijn gevoelens.
Had ik jou maar bij me gehad daar in Hunsford, in de pastorie.
Dan had ik vast niet al die afschuwelijke dingen tegen hem gezegd.
Ja, het was vooral de manier waarop hij me ten huwelijk vroeg,
...die me zo buiten mezelf bracht.
Die zelfverzekerdheid, die dolmakende overtuiging van hem,
...dat er maar een antwoord mogelijk was: Ja.
Nu moet jij niet vergeten hoe weinig meisjes...
...nee zou hebben gezegd tegen zulk een partij.
Oh Jane, stel je eens voor,
...het gezicht van Caroline Bingley als ze dit zou weten.
Eindelijk, er kan weer een lachje bij je af.
He gelukkig maar.
Nu weet ik tenminste dat jij je niet echt ongelukkig voelt.
Zeg maar Jane, hoe wat moeten we nu eigenlijk met George Wickham?
Komt hij hier nog steeds over huis? - Ja, veel.
Maar vind je dan niet dat we mama over hem dienen in te lichten?
Maar mama zou het overal rondvertellen Lizzie!
Misschien heeft George Wickham wel berouw over wat hij gedaan heeft.
En is hij van plan een geheel nieuw leven te gaan leiden.
Nu ik geloof niet dat wij het recht hebben,
...om hem dat door mama's overmoeibare tong onmogelijk te maken.
Dat is waar.
Bovendien gaat hij waarschijnlijk toch gauw weg.
He, hoezo?
Men mompelt dat de landweer uit Meryton zal verdwijnen,
...om elders de tenten op te slaan.
Ah, dat ware mij een pak van het hart.
Sinds ik Hunsford verliet,
...heb ik tegen een ontmoeting met de heer Wickham opgezien.
U kunt zich dus voorstellen, lieve mevrouw,
...met welk een bezwaard hart ik u dit nieuws ben komen brengen.
Weg uit Meryton? Weg allemaal?
Zal er niet een uniform blijven hangen?
Helaas, niet een vrees ik.
Ons hele onderdeel is overgeplaatst naar Brighton.
Wat moet er nu van ons worden?
Oh meneer Wickham,
...u kunt zich niet voorstellen hoe dodelijk saai het in Meryton was,
...voordat de landweer er leven en vrolijkheid bracht.
Voor de meesten van ons zou het dodelijk saai gebleven zijn,
...mijn lieve mejuffrouw Lydia, indien uw gastvrije moeder...
...ons niet keer op keer in dit huis had onthaald...
...temidden van zoveel charme en gratie,
...indien u mij toestaat dit te zeggen, mevrouw.
Uw opgeruimd karakter en uw levendigheid van geest...
...zal ik niet licht vergeten, juffrouw Lydia,
...evenmin als uw vaardigheid, mejuffrouw Mary, op het spinet.
Men zegt dat de lucht in Brighton zo gezond is, mama.
In Brighton, zo fluistert men,
...verdwijnen alle hoestprikkels als bij toverslag.
He ja, mama, laten we ook naar Brighton gaan, met z'n allen.
- Ik wilde dat het mogelijk was. - Ik weet zeker...
...dat u daar mannen zult vinden voor ons allemaal. Zelfs voor Mary.
En uw eigen zenuwen, die hier in huis telkenmale...
...toch zo aan flarden getrokken worden,
...zullen door het pootjebaden in het zoute water...
...stellig hun oude kracht weer vinden.
Ja, kinderen, ik weet het, niets zo goed als zout water.
Maar je weet hoe koppig je vader is.
Je vader gelooft meer aan de doelmatigheid van zijn eigen stortbaden,
...dan aan, aan de... als remedie tegen de vapeurs en congesties...
...van ons tere fijngevoelige vrouwen.
Wat is er Hill? Je weet dat ik niet gestoord wil worden.
Met verlof van mevrouw heb ik hier een briefje voor mejuffrouw Lydia.
- Een brief voor mij? - Alstublieft.
Het is van mevrouw Forrester, de vrouw van kolonel Forrester.
Nou, wat schrijft ze?
Oh, mama! Oh Mary!
Het is een uitnodiging om als hun gast mee naar Brighton te gaan.
- Wat zeg je? - Oh nee, wat oneerlijk!
Ik mag in hun rijtuig meerijden, en dan mag ik...
...net zo lang bij ze blijven logeren als ik zelf wil.
Bij de landweer!
Oh, meneer Wickham, hoort u het?
Het leger mag zijn biezen pakken maar niet zonder mij.
Zulk goed nieuws heb ik in tijden niet gehoord.
Misschien heeft papa er iets tegen.
Als het nu nog voor je gezondheid was, maar jouw zenuwen zijn prima.
Nee, dit laat ik me door niemand ontnemen, dat zou te wreed zijn.
Mama, u moet me helpen om hem over te halen. En Mary, jij ook.
Zeg hem dat de zee een aesculapenbak vol met medicijn is,
...en voor zo'n opgewonden standje als ik, beter dan duizend aderlatingen.
Dat probeer ik, kind, maar je weet hoe koppig je vader is.
Meneer Bennet, mijn lieve, meneer Bennet.
Oh meneer Wickham, gaat u nog niet weg.
Als papa ja zegt, dan ga ik met u mee om het nieuws...
...aan mevrouw Forrester te vertellen. Wacht u op me?
Papa, lieve papa...
Mejuffrouw Elisabeth!
Meneer Wickham.
Neemt u mij niet kwalijk, ik zocht mijn moeder.
Alstublieft, gaat u niet weg.
We hebben elkaar immers sinds zolang niet gezien.
- Inderdaad. - Zelfs in al die weken die u terug bent,
...heb ik nog niet een keer het genoegen gehad met u te mogen spreken.
Goed dan, als u mij spreken wilt, gaat uw gang.
Hoe was het te Hunsford?
Hebt u Rosings nog bezocht?
Hebt u nog kennis gemaakt met lady Catherine?
Zij heeft mij enige keren bij zich thuis willen ontvangen.
Avonden, waarin zij zonder twijfel de loftrompet gestoken zal hebben,
...over onze wederzijdse vriend meneer Darcy.
Meneer Darcy was daar zelf op Rosings te gast.
Samen met zijn neef, kolonel Fitzwilliam.
Wilt u daarmee zeggen dat u hem ontmoet hebt?
Verscheidene keren.
Wat een misselijk toeval!
Waarom?
Omdat u immers zo'n hekel aan hem heeft.
Ten onrechte, meneer Wickham. Een dom vooroordeel.
Meneer Darcy is iemand die aan kwaliteiten wint,
...naarmate men hem beter leert kennen.
Werkelijk. En welke zijn dan die kwaliteiten als ik vragen mag?
Heeft hij zich soms verwaardigd om met u om te gaan als met een medemens,
...zonder u van tel tot tel zijn onmetelijke verhevenheid...
...boven alle andere wezens te laten voelen?
Laat u toch niet van de wijs brengen, juffrouw Elisabeth.
Ik geloof niet dat die man in staat is ooit wezenlijk te veranderen.
- Ik ook niet. - Welnu dan.
Ik vraag mij af of het nodig is.
Dan moet u wel een heel bijzonder inzicht gekregen hebben in zijn karakter.
Inderdaad. Even als in het karakter van iemand anders.
Juist.
Uw logeerpartij heeft dus een heel ander licht doen werpen,
...op bepaalde personen en zaken.
Zo is het, meneer Wickham.
Oh papa, mijn papje, mijn lieverdje.
Heeft u het gehoord, mama? Hij vindt het goed.
Een lieve gedachte meneer Bennet.
Hoeweel geen enkele liefhebbende ouder op de wrede gedachte zou kunnen komen,
...zijn dochters in een Meryton ontbloot van uniformen te houden.
Maar bij jou weet je dat nooit zeker.
Mijn lieve, het kalverachtige geloei van Lydia over al dat domme...
...rood en goud van die zogezegde wapenrokken wordt mij teveel.
- Ja maar papa... - Ja, daarom. Ga, mijn kind.
Misschien dat er dan weer enige rust in dit huis zal heersen.
En dat we een paar druppels gezond verstand...
Maar officieren zijn enig, dat kan niemand mij bestrijden.
Van alle leeghoofdige gansjes in dit graafschap,
...ben jij stellig de onnozelste.
Ja, daar was ik altijd al bang voor, maar nu weet ik het zeker.
Het verstand komt met de jaren, mijn lief, dat zie je aan mij.
Ik heb toch ook pas een paar jaar geleden...
...mijn uniform aan de wilgen moeten hangen.
Het was mij toen een genoegen om als kapstok voor jouw illusies te fungeren.
Mijn lieve meneer Bennet, als je er nu eens toe over zou kunnen gaan,
...om je dochters meer als gewone jonge juffers te beschouwen,
...en niet als verstandige, redelijke wezens.
Dat zou ons allemaal veel makkelijker zijn.
Mevrouw Bennet, deze woorden zijn zo wijs,
...dat ik een dringende behoefte gevoel aan eenzaamheid.
Om erover te kunnen nadenken.
Kom kinderen, we mogen papa niet langer storen.
We zullen nu de garderobe van Lydia gaan inspecteren.
Ik had gedacht dat die jurk met die lange mouwen en die kanten stroken...
Oh meneer Wickham, papa heeft geen enkel bezwaar gemaakt,
...en ik mag met u allen mee naar Brighton.
- Waarmee naartoe? - Ach, Lizzie weet het nog niet.
De landweer is vergeplaatst naar Brighton,
...en de vrouw van kolonel Forrester...
...heeft mij uitgenodigd om bij haar te komen logeren.
Mevrouw Forrester? Mama!
Mevrouw Forrester is zelf nog een kind, moet die Lydia chaperoneren?
Nu ik kan best op mezelf passen.
Er zijn officiersvrouwen genoeg die een oogje op me kunnen houden.
Oude dames bij de vleet. - Ja, daar heeft ze gelijk in.
Kom Mary, laten wij nu eens even de garderobe gaan inspecteren...
- Maar... Maar...maar... - En, Lizzie?
Voel je je niet geroepen om mij te feliciteren met dit mooie aanbod?
Brighton, heerlijk.
Ontvangsten, bals, en parades...
Kijk me nu eens! Om me zomaar haar rug toe te keren en weg te lopen.
Jaloerse kat! Gunt me ook geen enkel pretje.
En stel je voor dat ik niet veilig zou zijn,
...met kapitein Danny en kolonel Forrester en -
En u. U zult toch ook op mij passen, nietwaar, meneer Wickham?
Ja!
Ik smeek u, papa, in alle ernst,
...om Lydia te verbieden naar Brighton te gaan.
Bang dat ze eerder zal trouwen dan jij, Lizzie?
Alsof er niets ergers bestaat.
Maar zelfs u moet toch hebben opgemerkt,
...hoe roekeloos zij zich soms kan gedragen.
Hier in Meryton al, onder uw en mama's eigen ogen.
En dat gaat nu naar Brighton, onder de hoede...
...van een jong getrouwd vrouwtje dat zelf nog maar een kind is, 18 jaar.
U begrijpt toch wel dat dit onverantwoordelijk is,
...hoe moet dat aflopen?
Lydia zal nooit tot rust komen,
...als ze niet de gelegenheid heeft gehad,
...om in een mondainere plaats dan Meryton...
...te laten zien wat ze zelf denkt dat ze waard is.
Nu, die kans krijgt ze nu, en zonder ons op kosten te jagen,
...of ons ongemak te veroorzaken. - Maar lieve papa dan toch!
Hoe kunt u zo blind zijn,
...voor de gedragingen van een van uw eigen dochters?
Als Lydia niet voortdurend heel strak wordt gehouden,
...zal ze zich in een ommezien opwerpen als grootste flirt,
...die ooit haar familie en zichzelf volkomen belachelijk heeft gemaakt.
Het kind is zestien jaar. Iedereen zal haar erop aankijken, en ons ook.
Oh nee, maak je je daar geen zorgen over, Lizzie.
Het respect en de waardering, die men jou en Jane toedraagt,
...die zal nooit te lijden krijgen...
...van wat Lydia misschien nog eens op eigen houtje zal gaan uithalen.
Dat zou wel heel onbillijk zijn.
En bovendien, kolonel Forrester is een verstandig man,
...die stellig zal weten te voorkomen,
...dat Lydia in werkelijke moeilijkheden zal geraken.
- U bent dus niet... - Trouwens,
...je hebt het zelf onderstreept, ze is pas 16 jaar.
En de, de heren officieren daar in Brighton zullen er stellig...
...rijpere vrouwen en meisjes vinden om hun vurige belangstelling aan te wijden.
U bent dus niet van plan haar thuis te houden.
Nee, Lizzie, nee.
Brighton, dat is een soort, luilekkerland van alle dingen,
...waar Lydia altijd zo stompzinnig over doet.
Nou, laat ze zich maar eens danig overeten.
Misschien dat ze er dan onpasselijk van wordt voor de rest van haar leven.
Maar papa...
Ik geloof in dergelijke remedies.
We kunnen haar tenslotte niet altijd aan het handje houden.
En trouwens, ze is veel te onbemiddeld...
...om een prooi te worden voor de echte haaien.
Nee, ik ben ervan overtuigd,
...dat we haar zinniger thuis zullen krijgen dan ze hier zal weggaan.
En dan zul je zien dat we nog eens samen om dit gesprek...
...hartelijk zullen kunnen lachen.
Neem dat maar van mij aan, kindlief.
Ik begrijp in ieder geval dat het geen zin meer heeft,
...mij tegen dit dwaze uitstapje van haar te verzetten.
Wij zijn van zins om begin juli te vertrekken.
Mocht Elisabeth inderdaad lust gevoelen, met ons mee te gaan,
...dan geloven wij haar een reisje te kunnen voorspellen,
...dat zeer de moeite waard zal zijn.
Het ligt in onze bedoeling om drie weken in Derbyshire te verblijven.
Oh Lizzie, wat heerlijk voor je.
Wat lief van tante Gardner.
Wij stellen ons in het bijzonder veel voor van Pemberley,
...dat wel de kroon schijnt te spannen.
- Pemberley? - Lizzie!
Je bent een gelukdsvogel, Lizzie.
Ik begrijp met de beste wil van de wereld niet,
...waarom tante Gardner niet Mary en Jane geinviteerd heeft.
Ik zal graag van die uitnodiging gebruik maken, mama.
Nu, kind, ik geloof dat daar niets tegen zal zijn.
Pemberley, is dat niet het buiten van die hooghartige verwende meneer Darcy?
Je zult hem daar vast niet vinden,
...want het buiten zal wel voor het publiek gesloten zijn.
Het is nu maar het beste dat je tante Gardner schrijft dat je komt.
- Mag ik dan de brief nemen? - Jazeker.
Ik moet Lydia nog schrijven.
Oh, wat zal het hier eenzaam zijn.
Met twee dochters die uit logeren gaan.
Maar niemand houdt rekening met mij.
Hoe bescheidener je bent, hoe meer je wordt weggevaagd.
Niet dat ik Lydia dit gelukje misgun.
Lydia is in ieder geval altijd heel dankbaar geweest,
...voor alles wat ik voor haar deed.
Aan haar kan een moeder tenminste enige vreugde beleven.
Wat niet gezegd kan worden van al haar andere dochters.
Er is er namelijk een, die het niets kan schelen, als haar mama...
...met al haar kroost op straat gezet wordt na de dood van haar man.
Die dit ijskoud laat, die dit niets kan schelen,
...die haar kinderplichten verwaarloosd,
...en die een dominee de woestijn instuurt,
...om daar een slang als Charlotte Lucas te treffen. Waar is ze?
Ze is weggegaan om de brief van tante Gardner te beantwoorden, mama.
Roep haar terug! Dat nest.
Ik was juist bezig een appeltje met haar te schillen.
Ik ben nog lang niet klaar. - Ja, mama, ik ga al.
Lydia, dat is een lief kind, die is heel anders.
Een allersnoezigst meisje met een hartje van goud.
Vertel eens, hoeveel bals zei je dat er al geweest waren in Brighton?
- Twaalf, mama. - Twaalf, wat heerlijk!
Als je bedenkt dat hier in Meryton twee per winter gegeven worden.
Hoe kan een meisje daar nu relaties aanknopen?
Weet je wat ik geloof? Dat Mary daar getrouwd vandaan zal komen.
Oh mama, als Lydia getrouwd terugkomt, mag ik dan ook eens naar Brighton?
Iets met zoute water, zegt Lizzie.
Lizzy. Lizzy.
Oh Lizzy,neem me niet kwalijk dat ik het vraag, maar...
Is het wel verstandig van je om te gaan?
Verstandig? Dat weet ik niet, Jane.
Ik wil het alleen dolgraag.
Maar zie je dan niet op tegen een ontmoeting met meneer Darcy?
Oh... Die zal ik beslist niet ontmoeten.
Mocht hij er zijn, dan zal hij mij beslist willen ontwijken.
Ik heb zijn liefde gedood. Bovendien...
...zal ik Pemberley niet bezoeken.
Maar hoe, hoe kun je dat nu vermijden?
Oh, ik vind wel een of ander voorwendsel.
Dan gaan oom en tante maar alleen.
Misschien dat ik dan uit de verte een blik zal kunnen wagen op Pemberley.
Oh Lizzy dan toch!
Dat zou toch niet meer dan menselijk zijn, Jane.
Althans een glimp te willen opvangen van het huis...
...waarvan men meesteres had kunnen zijn...
En dit hier, meneer en mevrouw, is de schilderijengalerij.
Wat een prachtig vergezicht, vindt u niet? - Inderdaad.
Hoort dat allemaal bij het buiten? - Dit, en nog veel meer.
Dit is alleen nog maar het park - Beeldschoon.
En daar achter die heuvel, daar zijn de bossen van Pemberley.
Daarin stroomt een beek die wemelt van de forellen.
Ah, die beek, die hebben we op de heenweg gezien, ja.
Is uw meester een liefhebber van de hengelsport?
Oh, ja, mijnheer: Wanneer meneer Darcy hier is,
...dan kunt u hem bijna altijd bij de beek aantreffen.
Maar op het ogenblik verwachten we hem niet voor het weekeinde.
Hoor je nu wel, Lizzy?
Er is geen sprake van dat meneer Darcy hier is.
Mijn nichtje weigerde eerst om mee te gaan,
...omdat ze bang was dat misschien een van de familie aanwezig zou kunnen zijn,
...die wij door onze komst overlast zouden kunnen bezorgen.
Daar behoeft u geen vrees voor te hebben, mejoffer. Meneer Darcy...
...beschouwt het als een voorrecht wanneer iemand Pemberley wil zien.
Maar nu wilt u waarschijnlijk de schilderijen bekijken.
Hier bijvoorbeeld hangt een portret van mijn meester,
...wat buitengewoon goed is geslaagd.
Mevrouw Reynolds... Wat is dit voor een portret?
Ik moet bekennen dat ik zelden zo'n knappe jonkman heb ontmoet.
Dat is het portret van de zoon van de rentmeester...
...van wijlen mijn meester's vader.
Hij heeft zich naar ik hoor een officiersplaats gekocht.
Wellicht zal hij in het leger zijn haren verliezen,
...maar zeer stellig niet zijn streken.
En dit is het portret van de zuster van meneer Darcy.
Ze lijken als twee druppels water op elkaar.
Maar kijkt u zelf.
Want deze gelijkenis is buitengewoon goed getroffen.
Inderdaad.
Een mooi meisje en een niet minder knappe jongeman.
Lizzy, wat vind jij?
Is de gelijkenis van meneer Darcy echt zo goed getroffen?
Kent mejoffer mijn meester dan?
We hebben elkaar van de winter eens ontmoet, ja.
En vond u hem toen geen knap jonkman, mejoffer?
Hij is stellig heel knap.
Hij is de knapste man die er bestaat. Een pronkjuweel.
En met een hart vol minzaamheid.
Ik ken hem al vanaf dat hij vier jaar was,
...en ik heb nog nooit een hard woord van hem gehad.
Een heer, en een man uit een stuk.
Nu, wel een voorrecht om onder zo iemand te mogen dienen, he?
Want er zijn er niet veel waarvan er iets dergelijks kan worden gezegd.
Inderdaad, mijn heer. En ik weet waarover ik spreek:
Zoveel jaar trouwe dienst.
Een pronkjuweel, mijn heer, een pronkjuweel.
Als mejoffer mijn meester kent, dan hoef ik u dat toch niet te vertellen?
Nee...
Ach, er zijn buitenstaanders die hem voor een dwaas,
...en voor hoogmoedig verslijten.
Maar dat zijn alleen maar domme mensen die niet weten waarover ze spreken.
Personeel, en ook zijn pachters, gaan alle voor hem door het vuur.
En kijkt u nu eens naar de zuster van meneer Darcy.
Wat een beeldje, he?
Mejoffer Georgiana. In de muzieksalon staat een piano,
...die meneer Darcy helemaal uit Londen heeft laten komen,
...als verrassing voor zijn jongere zusje.
Ze musiceert graag.
U bent uw meester wel zeer toegenegen, mevrouw Reynolds, en dat siert u, hoor.
Maar vindt u het dan niet treurig dat u hem zo weinig ziet?
U grijpt de woorden uit mijn hart, meneer, zo is het.
Ware hij maar meer op Pemberley.
Wellicht zal hij honkvaster worden wanneer hij eenmaal is gehuwd.
Dat is een waar woord mevrouw. Alleen weten wij niet,
...wanneer die heuglijke gebeurtenis ooit plaats zal vinden.
Want naar mijn mening is er geen vrouw goed genoeg voor mijn meester...
Mejuffrouw Bennet.
Meneer Darcy.
Dit is werkelijk een zeer onverwacht genoegen.
Ik had nooit gedacht u hier nog een keer aan te treffen.
Ik... Wij... Ik bedoel...
Men had ons gezegd dat u afwezig waart.
Tot het weekeinde.
Ik ben eerder teruggekomen,
...om een feestje te arrangeren voor een van mijn vrienden.
Maar, welk gelukkig gesternte brengt u naar Derbyshire?
Mijn oom en tante maken een reisje,
...waarop zij mij hebben meegevraagd.
En zo bent u ertoe gekomen met hen mee te komen naar Pemberley.
Ja. Maar ik verzeker u, dat ze in de herberg hebben gezegd dat...
Dat ik hier niet zou zijn.
Ja. Ik zou het erg betreuren, als mijn aanwezigheid...
...u had weerhouden te komen, juffrouw Elisabeth.
Hoe maakt uw familie het? - Heel goed, dank u.
Meneer Darcy,
...ik gevoel al lang behoefte u vergiffenis te vragen.
Waarvoor?
Voor alle onvergeeflijke dingen die ik tegen u heb gezegd.
Het lijkt me beter dat we dat allemaal vergeten, wat er die middag gezegd is.
Het waren stellig niet woorden, die ons beiden tot eer strekten.
Het was niet mijn bedoeling. Ik wilde niet...
Ik weet wat u niet wilde, juffrouw Bennet.
Zou het kunnen zijn dat u uw familie bent kwijtgeraakt?
Zouden we ze misschien in een andere kamer weer terug kunnen vinden?
Lizzie. Lizzie, waar ben je? Kom je niet mee naar de muziekkamer?
Oh, neemt u mij niet kwalijk. - Ik was juist op weg naar u toe.
Als u het mij toestaat? - Zoudt u zo vriendelijk willen zijn,
...mij even voor te willen stellen aan uw tante?
Natuurlijk. Tante, dit is meneer Darcy.
Oh! Mister Darcy!
Dit is mijn tante mevrouw Gardner, die te Cheapside woont.
Uw dienaar.
We zijn vol bewondering van uw schitterend buiten, meneer Darcy.
Mijn man vooral, die is heel jaloers op uw forellenbeek.
Meneer Darcy!
Ik wist niet dat u hier was. Ik was bezig....
...meneer en mevrouw het huis te laten zien.
Dat is uitstekend, u treft geen enkele schuld.
Ik ben alleen wat eerder gekomen.
Ik vertelde meneer Darcy juist,
...hoe afgunstig jij bent op zijn forellenvijver.
Als u werkelijk zoveel van vissen houdt, meneer,
...dan zou het mij een grote eer zijn, als u uw hengel uit zoudt willen werpen,
...in een van de beken rondom Pemberley.
Oh, dat is werkelijk bijzonder charmant van u aangeboden, meneer, Darcy,
...en ik zal daar heel graag gebruik van maken.
Maar ik geloof dat het tijd wordt dat we naar de herberg terugkeren.
Als u het ons toestaat dan maken we die wandeling graag door uw bossen.
- Uitstekend. Mevrouw Reynolds? - Wilt u mij dan maar volgen?
Als we hier rechtdoorlopen, dan vindt u aan het eind een deur,
...en die brengt u naar de lusthof...
Juffrouw Elisabeth, over een dag of wat zal mijn zuster zich bij mij voegen.
Zoudt u mij het grote genoegen willen doen,
...door mij toe te staan, haar aan u voor te stellen?
- Is dat uw wens? - Ja. Van harte.
Dan zal het genoegen geheel aan mij zijn, meneer Darcy.
Wat een allerliefst meisje toch, meneer.
En daarbij zo eenvoudig en aantrekkelijk.
Vindt u ook niet dat ze er werkelijk buitengewoon aantrekkelijk uitziet?
Hoe raadt u het zo.
Ik vind haar zo aantrekkelijk...
...dat ik de laatste paar maanden tot de overtuiging ben gekomen,
...dat ze alle andere vrouwen en meisjes ver in de schaduw stelt.
Het is bijzonder vriendelijk van u, dat u mij zo vroeg op de dag...
...al wilt ontvangen, temeer daar u mij eigenlijk niet eens kent.
Maar vanaf het moment dat Darcy me vertelde,
...dat ik hier juffrouw Elisabeth zou kunnen ontmoeten,
...heb ik geen moment rust meer gehad, ik moest en zou haar zien.
Oh, ze zal het zeer op prijs stellen zich met u te kunnen onderhouden,
...ze heeft ons dikwijls over u gesproken.
Oh Lizzy!
Lizzy, hier is een kennis van je.
- Meneer Bingley! - Juffrouw Elisabeth!
Het lijkt wel eeuwen geleden sinds ik u voor het laatst heb gezien.
Meer dan 8 maanden.
Vanaf de 26e november, weet u nog wel,
...dat wij met z'n allen dansten te Netherfield?
- Dat bent u dus nog niet vergeten? - Vergeten?
Het was de gelukkigste tijd van mijn leven.
Hoe zo ik daarvan het kleinste kleinigheidje kunnen vergeten!
Hoe is het met uw familie?
Met uw zusters, met... (eh)... Jane?
Trouwens met allen te Longbourn?
Lydia logeert op het ogenblik in Brighton, en Jane...
Ja...?
Jane heeft het voorjaar in Londen gelogeerd.
In Londen...?
Daar was ik ook in die tijd.
Dat is mij bekend.
Maar waarom heeft niemand mij daarvan in kennis gesteld?
Ik zou het bijzonder op prijs hebben gesteld,
als ik onze kennismaking zou mogen hernieuwen in Londen.
Het is toch niet zo, dat mejuffer Jane wist dat ik in Londen verbleef,
...en dat ik nagelaten heb haar daar te bezoeken?
Nee, nee, meneer Bingley, niemand die uw vriendelijke natuur kent,
...zou zoiets van u kunnen denken. - Ik dank u, juf Elisabeth.
Ahem, het is bijna 12 uur, lieveling.
Ik geloof dat we het beste maar even buiten kunnen gaan wachten.
Ja, dan kunnen wij het rijtuig van meneer Darcy horen aankomen.
Oh ja, Lizzy, dat is waar ook.
Er is daarstraks een brief voor je gekomen.
Een brief van Jane. Dank u, tante.
Ja, daar is het rijtuig.
Ja, zie je wel. Meneer Darcy met een jongedame.
Waarschijnlijk zijn zuster, nietwaar, meneer Bingley?
Inderdaad, ja, dat is mejuffer Georgiana.
Ik ben maar een armzalig hengelaartje, mejuffrouw Elisabeth.
Ik vang nooit wat, ik ben een beetje te ongeduldig vermoed ik.
En ik houd zo vreselijk veel van babbelen.
Ik zou het bijzonder op prijs stellen, als ik u gedurende de dag...
...nog even zou kunnen treffen, om een beetje te praten over Longbourne.
Waarschijnlijk is dat alsmaar zwijgend vissen voor u ook niet alles.
Lizzy, kom je?
Wilt u tegen meneer Darcy zeggen dat ik dadelijk bij hem ben?
Goed.
Oh nee.
Oh nee!
Wat moet er van haar worden?
Lydia!
Juffrouw Bennet?
Wat is er?
Voelt u zich niet goed?
Helaas... Vergeef me...
Er is iets vreselijks gebeurt ik moet mijn oom waarsch... - Gaat u zitten.
Ik zal uw oom waarschuwen.
U voelt zich niet goed.
Ik zal iets te drinken voor u halen, een glas wijn ofzo.
Nee, laat u maar, dit... Het gaat zo weer over.
Het komt allemaal door die brief.
De brief van Jane.
Mijn zuster Lydia heeft zich laten schaken door George Wickham!
Door George Wickham!
Leest u maar, leest u maar, wat Jane schrijft, leest u maar.
De laatste dagen in Brighton...
...hebben ze verlaten zonder taal of teken!
Wat moeten we doen? Wat moeten we doen?
Lydia is onbemiddeld, hij zal haar nooit trouwen.
Lydia...
Lydia!
DE VIER DOCHTERS BENNET
EINDE VAN HET VIERDE DEEL