IN HET TWEEDE DEEL VAN
DE VIER DOCHTERS BENNET
DAGBOEK VAN LYDIA BENNET
Schreef ik enkele weken geleden dat hier nooit eens iets gebeurde?
Dan werden deze woorden al spoedig gelogenstraft
toen bleek dat Netherfield, het nabijgelegen landhuis, verhuurd was
aan twee knappe jonkmannen, de heer Bingley en zijn vriend, de heer Darcy,
in wie mama reeds dadelijk huwelijkskandidaten voor ons vermoedde.
Maar er gebeurde meer.
De landweer werd in onze plaats gelegerd, en bovendien ontving mijn vader vandaag,
de 18e januari 1796, ene brief.
Wel, een brief van mijn achterachterneef Wiliam Collins.
Zozo.
Eens kijken wat het scriptuur van deze nagel aan mijn doodskist inhoudt.
Hunsford, de 3e januari 1796.
Hooggeachte heer,
De onenigheid die bestond tussen u en wijlen uw achterneef,
mijn hooggeeerde vader, heeft mij altijd mishaagd.
Nou, mij niet.
Over de doden niets dan goeds, maar als levend verschijnsel
was je vader werkelijk ongenietbaar, mijn jongen.
Als dominee acht ik het mijn dwingende plicht,
de zegen des vredes te bevestigen in alle huisgezinnen,
te beginnen bij mijn eigen bloedverwanten.
Laat de omstandigheid dat ik als oudste mannelijke nakomeling
van uw geslacht in rechte lijn, het erfrecht bezit op uw huis en goed,
voor u en de uwen geen beletsel zijn,
de door mij aangeboden olijftak te aanvaarden.
Hmm hmm. Dat zullen we nog weleens zien jongen.
Je hangt van gemeenplaatsen aan elkaar net als je vader.
Indien u er niets op tegen hebt mij ten uwen te ontvangen,
zal ik zo vrij zijn mijzelf het genoegen te doen u en uw familie
te bezoeken op maandag 18 januari om 4 uur.
Dat is dus vandaag.
Ik hoop dan van uw gastvrijheid te mogen genieten
tot de zaterdag de week daaropvolgende.
Ik dank u, dat kunnen een paar gezellige veertien dagen worden.
En, hoe gaat het, mijn snoetje?
Schiet je al wat op met die etudes?
Hoe zijn de vorderingen vandaag?
Die laten zich moeilijk nagaan,
daar u me hebt verboden enig gerucht te maken op het spinet.
Maar stille muziek, mijn liefje, dat is je waarde, stille muziek.
Is dit nu het borduurpatroon dat je kortelings zelf hebt ontworpen, Jane?
Ja papa.
Maar dat is zeer begaafd mijn kind. Buitengewoon geslaagd.
Nou ik ben er zeker van dat de heer Bingley te zijner tijd zijn tafel
met geen ander kleed gedekt wil zien.
Maar papa!
Kom kom duifje het is al goed hoor.
Ik hoop dat jullie er veel plezier van mogen beleven.
Ik hoop mijn lieve dat je vandaag gezorgd hebt
voor een ietwat overdadiger maal dan gewoonlijk.
Waarom?
Omdat we een gast krijgen.
Wat, een gast? Wie?
Een lid van het sterke geslacht, te weten het mijne.
En om nog wat nauwkeuriger te zijn, een vrijgezel.
Meneer Bingley natuurlijk?
Waarom heb je ons daar nooit iets van gezegd, stoutertje stoutertje?
Maar mama, ik weet echt van niets?
Nee het is niet de heer Bingley, het is iemand die we nooit eerder gezien hebben.
Ik begrijp niet dat jij een vreemde hier op een diner kunt uitnodigen.
Ja, daar ben ik toe gekomen omdat hij me die gedachte eigenlijk zelf ingegeven heeft,
en het gemaakt heeft dat iedere afwijzing zou komen als mosterd na de maaltijd,
want vandaag komt hij en vandaag heb ik zijn brief gekregen.
Wanneer?
In de nanoen, om ongeveer vier uur. En hij blijft veertien dagen.
Wie is het, papa?
Mijn achterachterneef, William Collins, die jullie, zodra ik de laatste snik
gegeven heb, allemaal het huis uit, en de straat op zou kunnen schoppen.
Waarom heb je daar toch nooit iets tegen gedaan.
Van huis en haard verdreven te worden door zo'n verfoeilijk creatuur.
En dat alleen omdat we geen zoon hebben.
Ja mijn lieve, de opvolging van dit huis gaat nou eenmaal
naar een mannelijk erfgenaam, daar is niets aan te veranderen.
Ja, daar is absoluut niets aan te veranderen.
Het enige dat jullie overblijft dat is mij van stonde af aan,
van ogenblik tot ogenblik met de liefderijkste zorgen te omringen,
en te blijven hopen, dat ik onze weleerwaardeneef overleef.
Maar ik meende dat onze familie al sedert jaren in onmin leefde, papa.
Hij is van zins on lief te hebben. Hij, onze vijand, wil onze vriend worden.
Maar waarom?
Ik geloof dat hij iets voor heeft met zijn komst.
Aha, ik heb altijd wel gezegd dat mijn Lizzie kon denken.
Maar welke bedoeling heb je dan op het oog, Lizzie?
Hij is dominee, en een man. Nietwaar?
Ja, laten we dat om je betoog te vergemakkelijken als vaststaand aannemen.
Is-ie ongehuwd?
Ongetwijfeld.
Hoe oud?
Nou, tegen de 35, geloof ik.
Juist, dan is mijn standpunt volkomen duidelijk.
Mijn lieve, ik heb altijd gedacht, dat jij je scherpzinnigheid van mij geerfd had,
maar nu begin ik eraan te twijfelen.
Ik ga naarboven om de logeerkamer in orde te maken.
Maar ik dacht dat u hem zo'n verfoeilijk creatuur vond, mama.
Men moet zijn bakens op tijd weten te verzetten, mijn kind.
Bovendien is het heel liefdeloos iemand verfoeilijk te noemen, wie het dan ook is.
Ik zou graag willen dat er van stonde af aan een christelijkere atmosfeer
in dit huis begon te heersen.
Kom mee, Jane, wij gaan de logeerkamer in orde maken.
Ja, mama.
Wat is het voor een man, papa?
Nou, naar zijn brief te oordelen, een malle man.
Een vreemde mengeling van slaafsheid en eigendunk.
Maar, we kunnen onze vijandige neef, met zijn hart vol barmhartigheid,
nu ieder ogenblik op de stoep verwachten.
Ja, het is op slag 4 uur.
Ah, daar is-ie, en stipt is-ie ook nog, nou ja, dan kunnen we werkelijk alles verwachten,
stipte mensen zijn principieel onmogelijk.
Ga 'm opendoen, Mary.
Wij zijn in onze studeerkamer. Om daar ons voor te bereiden.
Mijn eerste ontmoeting met hem, wil ik tenminste op eigen terrein hebben.
Wat is hij voor iemand Mary?
Oh dat kan ik je niet vertellen.
Maar je hebt hem toch zelf binnengelaten?
Oh ja, maar hij is onbeschrijfelijk. Kijk zelf maar.
Ga dan eens even weg.
Zo was ik na mijn wijding zo gelukkig vereerd te worden met de bescherming ...
...van de hoogedele douarriere lady Catherine de Burg, wier welwillende gunst ...
...mij heeft uitverkoren tot de uitoefening van het predikantschap te Hunsford.
U schijnt nogal tevreden te zijn met uw beschermvrouwe.
Bovenmatig. Minstens tweemaal per week
nodigt ze mij uit om met haar het, ik mag wel zeggen zeer rijke maal te delen.
Gisteren nog liet ze mij de pastorie halen om met haar een spelletje kaart te leggen.
Kan ze u dan wel missen? Veertien dagen lang?
Ze heeft haar teleurstelling meesterlijk verborgen, zoals men dat
van een vrouwe van zo'n hoge geboorte kan verwachten.
Ze heeft mij gezegd mij door niets te laten weerhouden,
om mijn familiezaken te regelen.
Nou dat is inderdaad mooi, dus u kunt rustig bij ons blijven logeren.
Gaat u dan toch zitten, neef William.
Nee, meneer Bennet, oom, het is een verademing om na de lange reis
per diligence de benen weer eens te kunnen strekken.
Ik moet zeggen dat deze studeerkamer mij bekoort.
Hoewel hij natuurlijk niet te vergelijken valt, met de studeerzaal op te Rosings,
het landgoed van lady Catherine.
Woont zij ver van u af?
Integendeel. Rosings Park, het is slechts gescheiden
door een laan van mijn nederige stulp.
Als lady Catherine en haar dochter voorbijkomen met het rijtuig
houden ze stil, om mij te wenken.
Waarom?
Gewoon, om een praatje te maken, gewoon.
Oh, gewoon, dus ze heeft wel tijd voor u.
Zeker, zeker, behandelt mij als haar gelijke.
Velen vinden haar trots, hooghartig zelfs, maar tegenover mij is ze
altijd de beminnelijkheid zelve. Begrijpt u dat?
Nee.
Mijn brave man bedoelt, dat er nog wel enige tweespalt is in haar karakter.
Helemaal begrijpen, doe ik haar ook niet.
Wellicht gaat het boven ons bevattingsvermogen.
Een dergelijke edelaardigheid van karakter, die van geslacht op geslacht opgebouwd,
verfijnd, bijgeschaafd, gepolijst...
He, aardig schrijfbureau, eikenhout zeker. En solide mag ik wel zeggen, heel solide.
Gaat u dan toch zitten, beste neef.
Neenee, mijn waarde oom.
Jawel jawel, kom, zet u.
Fraai stuk werk. Wie dat gemaakt heeft verstond zijn ambacht.
Antiek zeker?
Zit nog gemakkelijk ook. Heel aangenaam mag ik wel zeggen.
De meubels op Rosings zijn vervaardigd van kostbare houtsoorten,
die men nergens elders ziet. Hoewel ik eraan toe te voegen
dat het gebruik ervan een wel eens min of meer gedwongen houding vereist.
Zei u niet, dat lady Catherine een dochter heeft?
Jazeker, mejonkvrouwe Anna de Burgh, de erfgename van Rosings.
Ik heb meer dan eens lady Catherine opgemerkt, dat mejonkvrouwe Anna
alles bezit om een geboren hertogin te zijn.
Ze scheen zeer gestreeld door deze hulde aan haar dochter.
Het is me nu eenmaal een genoegen haar soms die fijne woordjes toe te spelen
die zo immens in haar smaak vallen.
Trouwens in mijn bescheiden mening is het voor de meeste vrouwen
nog wel complimenteus iets aardigs te zeggen, nietwaar, mevrouw Bennet, tante?
Ik heb nog geen compliment van u gehoord.
Vergeef me, dan zijn ze me puur ontgaan.
Misschien waren ze te fijn van nuance, waardoor ze ons zijn ontglipt.
En zijn uw vleierijtjes het resultaat van een plotselinge opwelling,
of van een voorafgaande studie?
Soms denk ik ze vantevoren uit, en een andere keer komen ze vanzelf bij mij op.
Maar, om op ons uitgangspunt terug te komen, mejonkvrouwe Anne is dus
de erfgename van Rosings, en daarmee mag zij zich zeer gelukkig prijzen.
Rosings kan iemand nog erven, hier niet. Onbillijk, vind u niet, waarde neef?
De achtergrond van deze opmerking is mij volkomen duidelijk, lieve tante.
En sta mij toe u, en mijn waarde oom, thans de reden van mijn bezoek te verklaren.
Wanneer het droeve gebeuren van uw verscheiden inderdaad een feit zal zijn,
waarde oom, zal het afstaan van uw huis, Longbourn,
aan een betrekkelijke buitenstaander, bijzonder pijnlijk voor u zijn.
Wellicht zal deze zo zure druif verzoet kunnen worden door de wetenschap dat dan,
op het tijdstip van uw betreurd heengaan, deze betrekkelijke buitenstaander,
wellicht naar we hopen reeds lang uw schoonzoon geworden zal zijn.
Kom kom kom, dat heengaan van mij dat heeft nog zo'n haast niet.
Maar u wilt dus een keuze maken uit onze dochters?
Het is mij een lust en een vreugde, een van hen mee te voeren
naar mijn pastorie als mijn domineese, en het zal tevens voor u
een genoegdoening betekenen, in verband met de erfenis, die zodoende
toch door mij gedeeld zal worden met uw eigen vlees en bloed.
Het is mij behoefte, eraan toe te voegen, dat lady Catherine mij bijzonder
heeft aangemoedigd voor het nemen van deze stap, zodat ook mijn echtgenote
op haar welwillendheid kan rekenen.
Wij hebben vier dochters.
Twee zijn nog zeer jong, maar de andere twee zijn volstrekt huwbaar.
Sta mij toe, waarde neef, u aan hen voor te stellen.
Tenminste, als mijn man u een ogenblikje zou kunnen missen.
Graag.
Hier zijn mijn twee oudste dochters. Dit is Jane, dit is Elisabeth.
Onze waarde neef, William Collins.
Wie is de oudste?
Ik, neef.
Zowel de meerdere in jaren, als in schoonheid.
Ja, Jane zal zich binnenkort verloven.
Maar de anderen zijn nog volkomen vrij van dergelijke banden.
Maar mama, u bent zo voorbarig.
Elisabeth is nog vrij.
Mama, neemt u mij niet kwalijk
maar ik moet me nu haastig gaan verkleden voor het avondeten.
Helemaal niet. Jij blijft hier om dominee Collins
gezelschap te houden terwijl Jane en ik nu naar boven gaan
om de logeerkamer in orde te maken.
Hoe kan ik u denkt u het aangenaamst bezig houden waarde neef?
Het geeft me reeds een grote voldoening alleen naar u te kijken, lieve nicht.
Een welgekozen compliment.
Stellig overdreven, maar toch heel keurig en net.
Dank u zeer.
Kan ik iets voor u spelen of zingen?
Welzo, zijt gij die kunsten meester?
Evenzo als ieder ander jong meisje die een jonkman
met dergelijk gestuntel moet kunnen behagen.
Lieve nicht, ik heb uw ouders reeds uiteengezet dat ik hier ben gekomen
met een bepaald doel.
Een bewonderend oog te kunnen werpen op een mijner nichten, teneinde
Nee maar, ik geloof dat het nog geen tijd is mij nu reeds nader te verklaren.
Lydia, Mary, oh, welk een gelukzaligheid, twee van mijn dochters
binnenkort gehuwd te zien, kus me, kinderen, kus me.
De heer en mevrouw King, de heer en mevrouw Hillstone,
weledelgeboren heer Bennet en familie.
Ik dacht dat je dat belachelijke idee
om een bal op Netherfield te geven wel had opgegeven.
Merkwaaridg, temeer daar je me net twintig uitnodigingen hebt zien schrijven.
Heer en mevrouw Tiller, de heer Jeffferson en familie, dominee Collins.
Collins?
Ja, de vertrouwelinge van onze tante, lady Catherine de Burg.
Hij logeert op het ogenblik bij de Bennets, ik kan hem dus moeilijk overslaan.
Maar een dominee?
Verschrikkelijke lieden hier, allemaal.
In ons graafschap daarentegen...
We zijn nu eenmaal niet op Derbyshire.
En dus moeten we ook het gezelschap hier voor lief nemen.
Als je maar niet altijd hoefde te dansen, als je maar kon blijven converseren.
Dan zou het geen bal meer zijn.
Bovendien zou het de mensen niet zo dicht bijelkaar brengen.
Nee, ik houd wel van een bal.
Darcy, ga je mee een eindje wandelen?
In die sneeuw? Waarnaartoe?
Ik moet even een van deze uitnodigingen persoonlijk afgeven.
Aan de Bennets natuurlijk.
Goed geraden. Ga je mee, Darcy?
Misschien doet zich de gelegenheid voor om nog eens in de blauwe kijkers
van mejuffrouw Elisabeth te staren?
Dat is een detail wat ik niet over het hoofd gezien heb.
Maar Darcy?
Shh. Als je zoet bent, dan breng ik wafels voor je mee voor het souper.
Warme wafelen! Warme wafelen!
En dit, waarde neef, is het winkeltje waar wij de meeste van onze inkopen doen.
Al die ditjes en datjes die ons mannen zo snel op de knieen kunnen dwingen.
En daarachter is de kerk.
Hij is heel oud, naar de gedenksteen te oordelen tenminste.
In Hunsford hebben wij ook zo'n oud kerkje.
Vind u het goed als ik hem ook eens van nabij bekijk?
Natuurlijk, bekijkt u hem vooral van zo dichtbij mogelijk.
En neem u tijd.
Dank u zeer.
Neem alle, alle tijd.
Tel de stenen voor mijn part.
Arme Lizzie.
Oh, die man is niet van me weg te slaan, wat een verademing.
Oh kijk eens, daar heb je kapitein Danny. En nog iemand die ik niet ken.
Ik vraag me af wie dat zijn kan.
Zachtjes Lydia, anders komen ze hierheen.
Nou dat is juist de bedoeling, daarom heb ik ze ook al toegewuifd.
Goedemiddag, kapitein Danny.
Goedemiddag, mejuffrouw Lydia.
Goedemiddag, mejuffrouw Elisabeth.
Mag ik u meneer Wickham voorstellen, die binnenkort ons regiment komt versterken?
Mejuffrouw Elisabeth Bennet, en mejuffrouw Lydia Bennet.
Uw dienaar, dames.
Gaat u werkelijk in het leger, meneer Wickham?
Jazeker mejuffrouw.
Wat heerlijk.
Want u hebt echt alleen nog maar een uniform nodig
om er waarlijk verblindend uit te zien.
Het is duidelijk dat ik alleen nog maar een officier nodig heb
om een officiersplaats te kopen, haha.
Ach Lizzie, geloof je dat het goed is dat meneer Wickham vanavond
met kapitein Danny meekomt?
Ik weet zeker dat het moeder een groot genoegen zal zijn
om ook u vanavond bij ons thuis te ontvangen.
Ze heeft namelijk kapitein Danny uitgenodigd om vanavond
wat te komen musiceren en een kaartje te leggen.
Het zal me stellig meer dan alleen maar een genoegen zijn, mejuffrouw Bennet.
Oh kijk eens Lizzie, daar heb je meneer Bingley, en meneer Darcy ook.
Ze komen hierheen.
Ik geloof dat wij nu moeten gaan, Danny.
Uw dienaar, dames.
He, wacht even.
Excuseert u mij, mejuffrouw Lydia, mejufrouw Elisabeth.
Wel vreemd om er ineens als hazen vandoor te gaan, alleen omdat ik
de naam van meneer Darcy noemde.
Juffrouw Elisabeth, juffrouw Lydia, wat een toeval,
wij waren net op weg naar Longbourn om u te bezoeken.
Goedenavond, juffrouw Bennet.
Meneer Darcy.
Zou u bezoek wellicht uw feest kunnen betreffen, meneer Bingley?
Inderdaad, hoe raadt u het.
En mag ik dan nu het genoegen hebben,
u persoonlijk mijn uitnodigingen te overhandigen.
Wat jammer dat u niet even eerder bent langsgekomen.
Dan had u die beminnelijke vriend van kapitein Danny kunnen ontmoeten,
meneer Wickham.
Wickham?
Als u hem ook uitnodigt hoeft Lizzie niet zoveel dansen uit te zitten.
Lydia!
Ach, iedere vrind van captain Danny is natuurlijk van harte welkom.
En mag ik dan nu, de eer hebben om u naar Longbourn te begleiden.
Graag.
Jane zal het ook prettig vinden u nog even te zien.
Mejuffrouw Bennet?
Het spijt me, maar ik moet hier blijven wachten op mijn neef.
Die gedenksteen is werkelijk bewonderenswaardig.
Ik heb de inscriptie overgeschreven, om hem aan lady Catherine te laten zien.
Oh neemt u me niet kwalijk, wat zei u?
Hindert u iets? U kijkt zo veemd.
Kan ik u helpen?
Nee, dank u.
Het is alleen iets wat ik niet begrijp, iets vreemds, verder niets.
Oh.
Warme wafelen, wafelen, warme wafelen.
U moet, meneer Wickham.
Nee nee nee, niet die, anders verliest u.
Ach helpt u hem toch niet mejuffrouw Jane, hij heeft toch al zoveel geluk.
Nu weet ik het echt niet meer.
Ik zou zeggen deze, mevrouw.
Neenee mama, niet doen. Hij wil dat u verliest.
Oh, stouterdje, nee. Ik ga op mijn eigen oordeel af.
En u ziet wat er dan gebeurt mevrouw.
Ik geef me gewonnen.
Ik ook.
En Wickham wint voor de zoveelste maal, de geluksvogel.
Wat is het prettig de eerste de beste keer dat u ons een bezoek brengt
dat u al dadelijk wint.
Oh mama, zullen we dan nog een spelletje spelen?
Nu kan meneer Wickham een paar vormen met Lizzie.
Nee nee nee, men mag zo'n geluk niet tarten.
Meneer Collins, wilt u mijn plaats innemen?
Maar neef William is dominee, en dominees mogen nooit een kaart aanraken.
Integendeel lieve nicht Lydia, lady Catherine is zelfs zeer geporteerd
van deze vorm van verstrooing. In mijn ambt is iedere nieuwe ervaring
in het leven er ene, en als zodanig al een winst.
Lieve nichten, daar gaan we.
Mag ik bij u komen zitten mejuffrouw Elisabeth?
Natuurlijk.
Uw zuster Lydia steekt gaarne de draak met het domineesambt.
Ik vraag me nu af hoe haar reactie zou zijn als ze zou weten dat ik
er eens voor bestemd was geweest.
U, een dominee?
Ja, dat komt u onwaarschijnlijk voor, nietwaar?
Waarom bent u het niet geworden?
Door een tegenslag.
De predikantsplaats die mij van een zeer behoorlijk inkomen had kunnen verzekeren,
werd na de dood van mijn beschermheer tegen zijn kennelijke wil in
toch aan een ander toegewezen. Dat gebeurde te Derbyshire.
Hoe laag... Wie was daar schuldig aan?
De heer die u deze morgen trachtte te ontwijken, meneer Darcy.
Meneer Darcy...
Ja ik ken zijn familie reeds vanaf mijn prilste jeugd.
Wijlen de vader van de heer Darcy was mij zeer toegedaan,
hoewel ik slechts de zoon van zijn rentmeester was.
Hij zorgde voor mijn opvoeding, en hij dacht ook te zorgen voor
mijn toekomst na zijn dood.
En daarom zegde hij mij de predikantsplaats te Pemberley toe.
Die de zoon mij echter heeft verhinderd ooit in te nemen tegen
de uitdrukkelijke wil van de afgestorven naam.
Maar wat voor reden zou hij hebben om zich zo zonder enige pieteit te gedragen?
Die reden was een hartgrondige hekel aan mij.
Voortbestaan uit een verbeten jalouzie.
Wellicht ware de vader onverschillig geweest dan had ik misschien
de zoon minder tegen me ingenomen. Maar ik moet toegeven,
op dit punt ben ik zelf niet geheel zonder vooroordeel.
Het is moeilijk, om in zo'n geval rechtvaardig te blijven.
Maar toen ik de heer Collins de naam van zijn beschermvrouwe hoorde noemen,
toen kwam dit alles als een golf bij me boven.
Mijn neef Collins, en zijn beschermvrouwe, hoezo?
Weet u dan niet dat Lady Catherine de Burg de tante is van meneer Darcy?
Dat verwondert mij niets.
Wat mij allemaal door mijn neef over lady Catherine is verteld, klinkt mij even
onaangenaam in de oren als wat ik reeds van meneer Darcy heb mogen ervaren.
U weet toch wel dat Darcy verloofd is, ja?
Nee, dat mag niet, nee nee.
Oh, met wie dan?
Met mejonkvrouw Anne de Burg, de dochter van lady Catherine.
Een engagement door de ouders reeds beklonken
toen de betrokkenen nog in hun wiegen lagen.
Wat voor meisje is lady...
mejonkvrouw Anne?
Ze lijkt sprekend op haar moeder, in alles.
Dan is ze mij wel duidelijk.
De juiste vrouw voor Darcy, om samen met hem
een ijselijk paar te vormen.
Mocht u ooit uw neef de dominee willen bezoeken, bedenkt u dan wel
dat Darcy een geregeld bezoeker is op Rosings.
Ik denk dat noch de pastorie, noch Pemberley, mij ooit zal zien.
Maar het wordt nu tijd om ons weer bij de anderen te voegen.
Bent u van plan het bal te Netherfield met uw aanwezigheid te vereren?
Jazeker.
Ik heb zelf ook een uitnodiging ontvangen, maar ik zal er geen gebruik van maken.
Het stuit mij tegen de borst een feest bij te wonen
met deze meneer Darcy die eveneens een gast is.
Om onaangenaamheden te voorkomen heb ik besloten, de invitatie af te wijzen.
Hoewel, met bloedend hart.
Hoezo?
Omdat deze weigering mij het genoegen zal ontzeggen
om met u te mogen dansen, juffrouw Elisabeth.
Herinnert u zich dit vertrek?
Ach... Die zal ik nooit kunnen vergeten.
Evenmin als uw vriendelijkheid in die dagen.
Oh, ik wil hier heel veel veranderingen aanbrengen.
Kom, ik zal u laten zien hoe ik de hal wil laten verbouwen.
Oh, dus u bent echt van zins om hier op Netherfield te blijven hoop ik?
Oh ja, ik beschouw het daarom zo als mijn tehuis, omdat het zo in de nabijheid ligt
van iemand die me zo na aan het hart is komen te liggen.
Lydia, daar ben je dus.
Ik heb heel Netherfield doorzocht om je te vinden.
Waarom ben je niet in de danszaal?
Ik wacht op meneer Wickham. Waarom is hij niet gekomen?
Och, het wemelt ginds van officieren, je kunt je hart ophalen, kijk maar.
En bovendien kapitein Danny heeft naar je gevraagd en bedenk wel
dat hij buiten zijn inkomen een groot soldij heeft.
Kom kind, ga er nu naartoe, kom.
En nu ga ik Lizzie voor u halen.
Vergeef mij lieve tante, maar zou het uw goedkeuring weg kunnen dragen,
als ik later op de avond met nicht Elisabeth een woordje apart zou hebben?
Een woordje apart, waarde neef? Een heel sermoen, charmante neef.
Een heel sermoen.
Pardon!
Gaat uw gang.
Vergeef me, jonkvrouw Lucas, maar danst u niet?
Ik had behoefte aan een beetje frisse lucht.
Vindt u Netherfield ook zo'n verrukkelijke heerlijkheid, meneer Collins?
Nou ik moet toegeven dat dit buiten mij op een aangename wijze aan Rosings
doet herinneren. Hoewel, de schoorsteenmantel op Rosings
alleen al kostte 800 pond.
Maar ik vind dat Netherfield toch ook heel aardig is ingericht.
Zou lady Catherine geen bezwaar hebben, denkt u, tegen uw aanwezigheid op een bal?
Nou, niet wanneer het bal gegeven wordt door een keurig jonkman als meneer Bingley.
Een nette gastheer, een net bal.
U hebt u in ieder geval niet onbetuigd gelaten.
Och, ik voel het als een plicht, mijn lieve nichten
de nodige attenties te bewijzen.
Vergeef me, mejuffrouw Lucas, maar is uw balboekje al vol?
Nee, ik geloof dat ik nog net een dans over heb.
Ja, kijkt u eens.
Forse hand van schrijven hebt u toch, dominee.
Te fors vindt u?
Zo fors dat hij een jongedame vrees kan inboezemen?
Ach dominee, u zult nooit wie dan ook vrees kunnen inboezemen.
Dank u zeer.
Hoewel...
Ach mijn lieve nicht, ik heb de hele avond naar je uitgekeken.
Ik begleid op het ogenblik mejuffrouw Lucas naar de balzaal, maar ik kom terug.
En of ik terugkom!
Dominee?
Kijkt u naar iemand uit, mejuffrouw Bennet?
Hoezo?
Naar meneer Wickham misschien?
Laat mij u dan mogen zeggen dat u uw tijd verspilt.
Meneer Wickham zal nooit ergens komen waar meneer Darcy al is.
Ik kan me voorstellen dat hij die liever niet ontmoet.
Hoedt u voor enig vooroordeel.
Geloof meneer Wickham niet onvoorwaardelijk, en neem van mij aan,
dat meneer Darcy hem nooit slecht behandeld heeft.
Eerder is het omgekeerde het geval.
Kent u de bijzonderheden?
Nee, maar ik ken Darcy.
In dat geval zult u het mij wel niet euvel duiden
als ik liever mij mijn eigen mening vorm.
Darcy, deze dans heb je aan mij beloofd.
Ik ben juist gekomen om hem op te eisen.
Daar ben je Lizzie?
Onze waarde neef heeft je een mededeling te doen.
De kamer is nu helemaal leeg... Ik geloof dat ik jullie alleen laat.
Alstublieft mama, blijf!
Wat een dominee te zeggen heeft mag stellig iedereen horen.
Nonsens, Lizzie, nonsens.
Maar mama, ik...
Heb niet het hart deze kamer te verlaten zonder hem aangehoord te hebben.
Ma...
Waarde dominee, beste neef, ik...
Ssst.
Lieve nicht, uw ingetogenheid doet u geen schade, integendeel,
zij is als een milde bries die het liefdesvuur slechts aan kan wakkeren.
Mijn domineese.
Dat zag ik welhaast op hetzelfde ogenblik dat ik u in de ogen keek,
een bang duifje, waarin ik de maagdelijke schuchterheid bespeurde
die eens als een adelaar haar vleugels uit zal slaan op mijn pastorie.
Alstublieft dominee geen woord meer?
Wat ik u bidden mag, lieve nicht, laat mij uitspreken.
De redenen van mijn huwelijksaanzoek zijn tweeërlei...
Waarde neef...
In de eerste plaats doe ik er mijzelf een groot genoegen mee, en in de tweede plaats
is het mijn beschermvrouwe lady Catherine de Burg niet onwelgevallig.
Maar heus, waarde neef...
En toen ik Hunsford verliet zeide ze tot mij:
Dominee, het wordt tijd dat u trouwt.
Doe het snel, en kies een vrouw van enige stand terwille van mij, en van uzelf.
Ik zal dan niet nalaten, haar een bezoek te brengen.
Hoe sociaal, ongelofelijk?
Ik wist wel dat je verbaasd zou zijn over zoveel tegemoetkomendheid.
En daar ik de wettige erfgenaam ben van uw vaders goed, besloot ik
mijn keuze te beperken tot mijn nichten, teneinde de familie een zekere
genoegdoening te doen na het droeve verscheiden van uw aller papa.
Dat was inderdaad zeer behoorlijk van u gedacht.
Een bruidsschat eis ik niet, want ik begrijp dat deze
er nauwelijks op over zal schieten.
Maar...
Vergeet niet, lieve nicht ik zal u nimmer lastigvallen, of een woord
van verwijt toeroepen, in verband met dezen, tijdens ons huwelijk.
U spreekt ietwat overijld, dominee Collins. Ik heb nog niets gezegd.
Natuurlijk ben ik zeer vereerd door uw huwelijksaanzoek, maar helaas
kan ik niet anders dan het afwijzen.
Ik begrijp, dat het een elegant gebruik is om hiermee te beginnen.
Eerst een afwijzing, temeer, daar het hem betreft, die men heimelijk vurig bemint.
Ik ken de meisjes.
Ach, die jonkvrouwelijke trots, zij kan mijn liefde slechts doen toenemen.
Ja, dat weet gij, meisjes van stand.
Als een meisje van stand in staat is een fatsoendelijk jonkman
zonder enige reden te kwellen vind ik dat eenvoudig beneden alle peil.
Lieve nicht...
Ik meen wat ik zeg?
Mijn gevoelens staan mij niet toe, u mijn jawoord te geven.
Bespaar ons beiden de noodzaak duidelijker te worden.
Gij drijft het spelletje wel ver, lieve nicht.
Maar daar ik het doorzie, kunnen uw woorden mij niet ontmoedigen.
Integendeel, mag ik wel zeggen.
Wat bent u vrolijk, waarde neef.
Ik vermoed dat u spoedig neef af zult zijn.
Wat heerlijk, heerlijk!
Lizzie heeft zo'n meegaand karaktertje.
Zoudt u zo vriendelijk willen zijn mij nu de hele toedracht
van de zaak te willen vertellen?
Ja, ik was er natuurlijk op voorbereid dat ze beginnen zou, met nee te zeggen.
Heeft ze nee gezegd?
Alleen voor de vorm natuurlijk, de volgende keer...
Er is geen volgende keer. Lizzie is heel anders.
Oh, wat een rampspoed!
Als Lizzie nee zegt, dan, dan, dan is dat gewoon nee.
Dat kind is zo eerlijk als een dronkaard en zo koppig als een martelaar.
Maar ik zal er een stokje voor steken. Nu meteen.
Een ogenblik lieve tante.
Misschien is het toch beter zo.
Want, om de waarheid niet tekort te doen, had ik mij het huwelijk anders voorgesteld,
dan een hand in hand met een martelaar en een dronkaard door het leven te gaan,
zal ik maar zeggen.
U begrijpt het niet, waarde neef.
Lizzie is zo kneedbaar als het deeg, waarvan zij straks
broden voor u zal bakken. Laat het aan mij over.
Meneer Bennet, lieve meneer Bennet?
Och kom jij eens even hier.
Nu wil Lizzie niet met de dominee trouwen.
Voor de honderste maal mevrouw Bennet zeg ik u, dat ik weiger
mijn studeerkamer te laten behandelen als de een of andere vrijplaats,
waar men maar in en uit kan lopen.
Wat is er nu weer?
Eerst wilde Lizzie de dominee niet, en nu begint de dominee Lizzie niet te willen.
Dat is dan met recht een afgemaakte zaak.
Praat jij met haar. Zeg dat ik wil dat ze met hem trouwt.
Anders spreek ik nooit meer een woord tegen haar.
Goed. Ik zal met haar praten.
Ik zal haar hier laten komen.
Dominee Collins. U bent ook vroeg uit de veren.
Goedemorgen, mejonkvrouw Charlotte.
Mag ik zeggen, dat u er onbegrijpelijk fleurig uitziet na het bal van vannacht.
Ik heb me nog nooit zo geamuseerd als gisteravond.
Wat u me allemaal verteld hebt over uw moestuin in Hunsford
heeft me eenvoudig de tijd doen vergeten.
Mijn vader wilde me eenvoudig niet geloven. Die zei, dat kan niet, zulke snijbonen.
Het weer moet natuurlijk ook medewerken.
Maar voor alles moet men liefde hebben voor het gewas.
En een vaste hand van zaaien en planten.
Lady Catherine zag mijn zonnebloemen en zei: Dominee, een man als u
mag toch niet langer vrijgezel blijven.
Wat een bewonderenswaardige vrouw.
Ik zou er alles voor geven om haar te mogen ontmoeten.
Mejonkvrouw Charlotte, bent u op weg naar uw woonstee?
Nee, ik was eigenlijk van plan naar Longbourn te gaan, naar de familie Bennet.
Mag ik dan de eer hebben, u daarheen te begeleiden?
Ik hoopte al, dat ik dat genoegen zou mogen smaken.
Neemt u dan mijn arm, als stut en steun.
Op een wandeling, die zich overigens bijzonder aangenaam laat aanzien.
Pas op uw hoofd.
Zo Lizzie. Ik heb begrepen,
dat de dominee onze erfgenaam jou een huwelijksaanzoek heeft gedaan?
Ja, papa.
En dat jij hem geweigerd hebt!
Ja, papa!
Mooi. Dan kunnen we nu terzake komen.
Je moeder staat erop dat jij met de dominee trouwt, nietwaar mevrouw Bennet?
Inderdaad meneer Bennet.
En als ze het niet doet spreek ik nooit meer een woord tegen haar.
En als je wel met de dominee trouwt dan spreek ik nooit meer een woord tegen je.
Oh, papa!
Dit is teveel. Iedereen is tegen me!
Wij zullen tot de bedelstaf vervallen!
En dan zal het jouw schuld zijn en die van je eigen vader
dat jullie de verzenen tegen de prikkels hebt geslaan.
Mijn gezondheid is nog steeds goed, dank je, mijn lieve.
Oh, wat is er nu weer?
Charlotte Lucas. Charlotte Lucas!
Met onze neef. Met onze volle neef.
Charlotte?
Kijk, kijk. Hij kust haar de hand.
Oh, die valse slang!
Hoe heeft ze het in zo'n korte tijd zo ver weten te brengen?
Die intrigante!
Ik overleef het niet!
Charlotte en dominee Collins. Arme Charlotte.
Gelukkige Elisabeth.
Na hetgeen ik u heb verteld van de relatie die bestaat tussen
mijn broer Charles en Georgiana Darcy, zal het voor u wel geen verrassing
meer zijn te vernemen, dat wij morgen Netherfield zullen verlaten?
Wat?
Om naar Londen te vertrekken.
Het enige wat mij verdriet is mijn afscheid van u, mijn lieve vriendin.
Maar mocht je te zijner tijd eens je verwanten te Londen bezoeken,
misschien dat wij elkaar dan weer eens zullen ontmoeten.
Laat mij de beste wensen van Charles mogen voegen bij die
van je oprechte vriendin, Caroline Bingley.
Netherfield verlaten?
Dat begrijp ik niet.
Ik wel. Het is duidelijk.
Hij geeft niets, helemaal niets om mij.
Ach dat doet-ie wel?
Dit is alleen maar het werk van zijn zuster, en zijn vriend meneer Darcy.
Oh wat haat ik die twee mensen?
Ach Jane?
Meneer Bingley houdt van je!
Nee, Lizzie, niet. Het is uit, voorgoed.
Als-ie wezenlijk van mij hield dan was-ie toch wel gebleven?
Oh Lizzie? Lizzie, help me om het tegen mama te vertellen?
Ja ze bedoelt het wel goed maar ze kan je zo ondragelijke schaamte bezorgen.
Oh alsjeblieft laat haar er niet meer over spreken, alsjeblieft Lizzie, alsjeblieft?
DE VIER DOCHTERS BENNET
EINDE 2E DEEL