NETFLIX ORİJİNAL DİZİSİ
Gözümün içine bak!
Söyle bana, evet mi, hayır mı?
WrestleMania III'te Dünya Ağır Sıklet Şampiyonluğu
için güreşecek misin? Evet mi, hayır mı?
Evet!
1980'lerde
profesyonel güreş ulusal sahneye çıktı
ve yeni bir süperstar nesli doğdu.
Kaba konuşan, kavgacı adamlardı.
İşte böyle bir adamım.
Bu akrobatik kabadayılar kişilikleri, gösterileri ve pitonlarıyla
milyonların kalbini kazandı.
Dünya ağır sıklet şampiyonu!
Dünyanın ilk canlı, nefes alan...
Aksiyon figürleri.
Bu nedenle WrestleMania'dan oyuncak dünyasına sıçrama yapmaları...
Büyük savaş başlasın!
...şaşırtıcı olmadı.
O dönemde profesyonel güreşten daha havalı bir şey yoktu.
Bu, çoklu oyuncak serilerinin hikâyesi.
Bu bir Evergreen markası.
Birçok rekabet hamlesini atlatıp hayatta kalmış oyuncak serilerinin.
Lisans temsilcisi arkamızdan iş çevirdi. Böyle iş yapılmaz.
Güreş promosyonları onlara ilham verdi.
Doğru. Rakibimi satın aldım.
On yıllarca zaferler yaşadılar,...
İlk yılımızda 58 milyonluk sattık.
...engellerle karşılaştılar.
Ondan sonra araları açıldı.
El değiştirdi.
30 yıl boyunca güreş hayranlarını gırtlağına kadar oyuncak bebeğe
doyurduktan sonra...
bunlar bizi yaratan oyuncaklar.
Hepimizin bildiği oyuncakları Anlatan sürekli dizi
Nesiller eskiten Plastik eserler
Hâlâ vazgeçemediklerimiz
Bize büyük hayaller kurduran Minik kalıp figürler
Zamanda yolculuk yapar Perde arkasına gideriz
Bizi yaratan oyuncaklar
Bizi yaratan oyuncaklar burada
PROFESYONEL GÜREŞ
Mısırlılar binlerce yıl önce
uzaylı efendileri için yoğun bir şekilde piramit inşa etmeye ve uzay gemisi
yapmaya çalışırken
aynı zamanda güreşiyordu.
İnsanoğlu binlerce yıl boyunca eğlence için
üstü çıplak güreşti.
-Ama o zamanlar... -Beyin uyuşturacak kadar sıkıcıydı.
Evet çünkü o günlerde rakibi yere çalmak, ona dirsek çakmak yoktu.
Adamlar minderin üstünde dört saat yuvarlanıyordu.
Yara bere içinde kaldılar.
Ama 1920'lerde süre sınırı getirilince...
Güreşe yeni bir şey eklendi. Artık hızlanacaklar.
İster Meksika'daki lucha libre olsun,
ister Japonya'daki puroresu,
ister Amerikan vodvil salonlarında halkı
SİNEMA BİLETLERİ BEŞ SENT
güreşte yadsınamayan teatral bir şey vardı.
Güreşi bir tür erkek burleski olarak görüyorum.
Bu bir erkeklik gösterisi.
Eski günlerde
bu gösteriler karmaşık bir bölgesel sisteme bağlıydı.
Her ayrı bölgede
öyküler yazıyor, yıldızlar çıkarıyorsunuz.
Örneğin Hulk Hogan aslen Minneapolis merkezli AWA'in yıldızıydı
-ama aynı zamanda... -Jim Crockett Promosyon...
-ve... -Kanada Calgary Promosyon vardı.
-Bir de... -Cowboy Bill Watts orta güneydeki
-işleri yönetiyordu. Devam edeyim mi? -Etme.
-Yeter, değil mi? -Evet.
Babam bölge sisteminin eski usul geleneksel
kurallara sahip olduğunu söylerdi.
El uzatmayacaksın.
Çalmayacaksın.
Ama bir adam bunu yaptı. McMahon.
Vince McMahon çıktı.
Baba Vince McMahon
WWWF'in kuzeydoğu bölgesinde bir organizatördü.
Dünya Güreş Federasyonu.
Ama profesyonel güreşin asıl manevi babası
oğul Vince McMahon olacaktı.
Bunu kablolu kanalların spora yapabileceklerini öngörerek başardı.
Gidişatı gördü. Güreşin insanların evlerine gireceğini.
"Daha fazlasını verebilirim."
Televizyon kanallarına gitti. "Benim şovum daha iyi."
Korkusuz Vince 1982'de şirketi devraldığında W'lardan birini attı
ve bölge sisteminin en büyük kurallarından birini çiğnedi.
Çalmayacaksın.
Tüm önemli promosyon şirketlerinden bir sürü yetenek çaldı.
"Seni istiyorum."
Tüm bölgelerden yıldızları aldı.
AWA'den aldığı Hulk Hogan gibi.
Hulkster, itiraf etmeliyim ki bence bu akşam kazanma şansın düşük.
Ama Vince diğer bölgelerden güreşçi almakla kalmadı.
Vince McMahon kendi tarzını kattı
ve güreşi daha eğlenceli hâle getirdi.
Daha büyük hikâyeler, daha cüretkâr karakterler vardı.
Vince güreşe çok seyirci çekmek için büyük müzisyenlerle ve oyuncularla anlaştı.
Cyndi Lauper, Captain Lou Albano, Mr. T.
Hayatım boyunca dünyanın dört bir yanında adam dövdüm.
Yıllar sonra da bu Mr. T.'yi.
Vince sadece güreşi değil, seyirciyi de değiştirdi.
WWF daha küçük yaştaki hayranlara hitap etmekte ısrarcıydı.
Onlar da ne sever bilirsiniz.
Onlara oyuncak satmak istersiniz, değil mi?
Evet. Bu arada, 1984'te WWF herkesçe bilinir olmuştu.
Şöhretleri Hulk Hogan, Junkyard Dog,
Rowdy" Roddy Piper ve...
Yahudi Şimşeği.
O aslında güreşçi değildi.
Robby Kanoff adında Philadelphia'lı,
yumuşak huylu bir oyuncak satıcısının lakabıydı.
1978'de başladım.
Lewis Galoob Oyuncak'ın ulusal satış müdürüydüm.
O tarihte 23 yaşında oyuncak sektörünün
tarihindeki en genç satış müdürü olmuştum.
Robby yeni yetmeydi. Tıpkı işvereni gibi.
Galoob adında bir oyuncak şirketiydi.
Galoob küçük bir aile şirketiydi.
David ve kardeşi Robert vardı.
Ucuz oyuncak ithalatçısıydılar.
Ama on farklı ithalatçı aynı şeyi satıyordu.
Neşeli Şempanze gibi.
Alkışlayan, gözleri yuvalarından oynayan şempanze.
Nasıl unutabiliriz?
Ama sadece Galoob'da yoktu.
Onu beş-altı şirket daha satıyordu.
Galoob bunlarla oyalanmaktan vazgeçmeye hazırdı.
Ama herkesten farklı olmanın bir yolunu bulmalıydılar.
İşin sırrı birkaç lisans elde etmekteydi.
Lisanslar işi büyütmek için önemli.
Şirinler, A Takımı, Mr. T.
Ancak A Takımı'yla ancak B hacminde satış yapılabilirdi.
Pazarlama direktörü olarak Ideal Oyuncak'tan Saul Jodel geldi.
Galoob'da görevim şirketi oturtmak
ve bize düzenli para kazandıracak
stratejik bir marka geliştirmekti.
Ama Yıldız Savaşları gibi
şeylerin peşinden koşmuyorduk çünkü gücümüz yetmezdi.
Geriye pek seçenek kalmıyordu.
Saul'un hemen bir şeyler bulması gerekiyordu.
Robby telefon etti.
Bana WWF'ten bahsetti.
12 yaşından beri hayranıydım.
Eski Philadelphia Arena'da
yapılan televizyon çekimlerine giderdim.
"Stüdyo seyircisine bak, hepsi çocuk." dedim.
"Güreşçiler çocukların gözünde süper kahraman.
Bu iş tutar!"
Haklı olduğunu düşündüm.
Hatta David Galoob'a gittim
ve dedim ki "WWF'in peşine düşelim."
David "Vince'i tanımıyorum." dedi.
Bu fikir onu pek rahatlatmamıştı.
Saul onun durumunda olan herkesin yapacağı şeyi yaptı.
Vince'i arayıp kendimi David Galoob olarak tanıttım.
Vince dedi ki
"Başka bir şirketle görüşme hâlindeyiz."
O şirket Remo Oyuncak'tı.
Harika bir şirketti ama bizden küçüktü.
Oyuncak sektöründe uzun bir
mazisi olan Remco sadece Uzay Yolu'nun en sevilen oyuncağıyla değil...
Tepesinde ışık olan mı?
Hayır, o değil. Bu.
Remco oyuncak üretirken para kazanmanın yolunu bulmuştu.
Remco kesinlikle popüler işleri takip ederdi.
Birkaç oyuncak serileriyle epey başarılı olmuşlardı.
"Popüler işleri takip etmek" şeklinde de söylenebilir...
Popüler olan her oyuncağın çakmasını yaparlardı.
Ama bu defa Saul, Remco'yu dize getirmek istiyordu.
David Galoob olarak Vince'i telefonda ikna etmeye çalıştı.
Dedim ki, "Bizimle iş yapmak istersen
sana sağ kolumu yollayayım."
Adı Saul Jodel. Yarın orada olacak."
Saul Jodel, Saul Jodel ve Robby Kanoff'u New York'a yolladı.
Ertesi sabah...
Saul Jodel'la ben New York'ta Vince McMahon'la görüştük.
Remco işi ne oldu?
Vince, Remco'nun ne kadar önerdiğini söyledi. On bin dolardı.
Benim Vince'e teklifim
25 bin dolar oldu.
Ne diyorsunuz buna?
"Gayet iyi bir teklif. Ama daha iyi bir şirket olduğunuz ne malum?" dedi.
Besbelli ama...
"Universal'ın lisanslama başkanını aramaya ne dersin?" dedim.
A Takımı'nı yeni yapmıştık.
"Kiminle iş yapacağını onlara sor. Galoob'la mı,
Remco'yla mı?"
Saul ve Galoob'a göre işi bağlamışlardı.
Vince McMahon'la tokalaşarak anlaştık.
Ama Saul işi şansa bırakmadı.
Sonra Universal'ın lisanslama başkanını aradım.
"Bizimle ilgili iyi şeyler söyler misin?" dedim.
"Tabii. Bana bırak. İcabına bakarım." dedi.
Böylece anlaşma tamamlandı.
-Belki? -Bilmediğim şuydu,
Universal LJN Oyuncak'ı satın alıyormuş.
LJN mi? Bir oyuncak şirketi daha mı?
Universal Stüdyolarındaki adam
aramış ve onlara WWF'i almakla ilgilendiğimizi söylemiş.
Vince McMahon'ın telefonu çaldığında
arayan LJN'in başkanı Jack Friedman'mış.
Jack'in sezgileri çok kuvvetliydi.
Güreşin popüler olduğunu gördü
ve başarılı olacağını biliyordu.
LJN teklif verdi. Teklifi
200 bin dolardı.
Galoob'un önerdiğinin sekiz katıydı.
Seni bile satın alabilirim.
Evet.
Ben de aynısını yapardım.
Evet. Aynısını yaptın zaten. Remco'ya sor.
Doğru.
Ama Vince henüz Galoob'u ringden atmamıştı.
Vince fikrini değiştirmedi. Sadece daha iyi bir teklif almıştı.
Bize sadece "Aynı parayı verin, sizin olsun." dedi.
Vince'e kızacağıma ona daha çok saygı duydum.
O anlaşmayı yapmaya hazırdım.
Ama önce gerçek David Galoob'a sorması gerekiyordu.
Rahatsızlık duyuyordu.
"Güreşin satacağına dair kanıtımız yok." dedi.
Galoob stratejik bir karşı teklif yaptı.
Vince McMahon'ın LJN'den asla alamayacağı bir şeyle.
75 bin dolar artı belki benimle bir yemek.
Cazip ama Vince yutmadı.
Maalesef Saul Jodel yemeği yalnız yiyecekti
ve büyük güreş hayranı Robby Kanoff düş kırıklığı yaşayacaktı.
Büyük düş kırıklığıydı. Kimse onu benden daha iyi satamazdı.
Ona hiç şüphem yok
çünkü bilgiliydim ama
oluyor böyle...
LJN işi bağladı.
Tesadüf de değildi.
Profesyonel oyuncak üreticileriydiler. Şunlara bakın.
LJN'den E.T. oyuncak koleksiyonu.
Büyük franchise'larımız vardı.
Kara Şimşek.
Michael Jackson.
O, şık. O, Michael.
-Indiana Jones vardı. -Dune filmi.
Artık sıra güreşe gelmişti.
Tüm aksiyon evinizde Daha çok eğlence
1984'e gelindiğinde LJN tüm güreşleri eve getirmeye hazırdı.
Güreş süperstarları oyuncak serisini üretti.
Tüm eğlence
Ama figürleri piyasaya sürmek onları eğlendirmedi.
Üstümüzdeki baskı
çok ağırdı.
Kocaman adamdım, bazı ürünler yüzünden ağlıyordum.
Kocaman adam bu minik, tatlı oyuncak üzerinde çalışırken neden ağlasın ki?
Ne de olsa sadece birkaç önemli şartı yerine getirmeleri gerekiyordu.
Önemli olan şuydu,
figürün gerçek güreşçiye benzemesi gerekiyordu.
Üretim için bir aksiyon
figürü yapıyorsanız şöyle yaparsınız...
İyice detaylandırabilmek için bu boyutta yaparsın.
Sonra pantografla küçültürler.
Yarıya iner. Ayrıntı korunur. O boyda güzel ayrıntı yakalanır.
Birinci şart tamam. İkinci şart...
Bükülebilir olması.
Bükülebilmeliydi.
İçlerinde tel vardı. Ona duruş verebiliyordunuz.
İyi bir plana benziyor. Hiçbir şey LJN'in keyfini kaçıramaz.
Şöyle oldu, bir heykeltıraş
bunları iki kat büyük yaptı.
İki kat büyük.
Sonradan küçültebilmek için. Değil mi?
Satış ekibine verdi.
Kocaman, yirmi santimlik figürler.
Satış onları müşterilere götürdü.
Toys "R" Us'a vesaire.
Hey, yarı boyutuna küçültme ne oldu?
Zaman yoktu.
LJN PROTOTİPİ
-Ama çok sevdiler! -İyi!
Nesini beğendiler?
Kocamanlar! Olamaz!
O kadar büyük olmayacaklardı. Söylemeyi unuttuk.
Onları 20 santim yapmayı çözmemiz gerekecekti.
Tanrım. Bunu nasıl yapacağız?
Bu iki kat büyük, iri yapılı Hulklar yüz detayları için harikayken
hâlâ şey miydi...
Bükülebilir, esnek.
O plan yattı çünkü bu büyüklükte bir şey yapıp da
içine tel koyamazdınız.
Ne yapacağız?
Oyuncak tasarımcılarının büyük silahlarını donanması gerekiyordu.
Pozlar önemli olmaya başladı.
Rekabet ettiğimiz diğer modellerin pozları yoktu.
Güreş oyuncakları henüz çıkmadığından
rakipleri Yıldız Savaşları ve G.I. Joe gibi erkek aksiyon figürleriydi.
G.I. Joe'nun pozu yoktu
çünkü eklemlerinden dolayı katı ve serttiler.
Bizim iri yapılı adamlarımız ise... Şuna bakın.
Oyuncak dünyasında yeniydi. Bunu tesadüfen yaptık.
LJN'in, istemsiz harikalık yeteneklerinin
ötesinde sıkabileceği bir kası daha vardı:
Güreşçilerin altından kalkabileceği yıldız gücü.
1985 Oyuncak Fuarı'na bu aksiyonu getirdiler.
Oyuncak fuarına gerçek bir güreş ringi koydurduk.
Yılan Jake ve Hulk Hogan.
Kaba konuşan, kavgacı adamlardı.
Müşterileri boş verin.
Lobi, kahramanlarıyla tokalaşmak isteyen
çocuklarla dolmuştu.
Hem çocuklar hem de müşteriler
plastik oyuncaklarla buluşmak için can atıyorken
LJN güreş dünyası
aksiyon figürleri dünyasının hâkimi olmak için kusursuz bir noktadaydı.
Yalnız...
Battle Royal oyun seti eksiksiz.
Altı figür, hakem ve resmî güreş ringi.
Ne? Hangi oyuncak şirketi yaptı bunu?
-Remco. -Eh,
-uyarılmadım demeyin. -80'lerin ortasında
popüler olan her oyuncağın çakmasını yaparlardı.
Saul ve Galoob daha çok para vermişti.
Sonra LJN de onlardan çok para verdi.
İlk teklifi yapan Remco daha küçük bir güreş ligi olan AWA'yle anlaşıp
Güreşçiler Karması'nı çıkarmıştı!
Diğer çakmalarının çakması gibiydi.
Remco figürleri He-Man gibi görünüyordu.
Büyük bir üst beden, konik bel, kaslı.
WWF koleksiyonunun başarısından
faydalanmaya çalışan Güreş Karması LJN'i çok kaygılandırmış olmalıydı.
Bizi hiç etkilemedi.
Evet, Remco figürleri o kadar karakterli
yapılmamıştı ve o güreş birliği WWF kadar popüler değildi.
Başarısız olacakları belliydi.
Ama sonra LJN'in güreş süperstarları ringe girdi...
Fırtına gibi esiyorduk.
Tüm WWF Süperstarlarını alın.
Tüm aksiyon evinizde
LJN'den!
LJN'in güreş figürleri rafta durmuyordu.
LJN'in oyuncağının başarısının önemli bir sebebi büyük olmasıydı.
Onlarla güreşirdim.
Güreş Süperstarları gerçek.
Onları yere çalar, atardım.
-Birbirine çarpardım. -Bolca bu.
Süper kahramanlarının televizyonda yaptıklarını yapıyorlardı.
-Evimde büyük maç! -Adamlarımı getireceğim. Sen de getir.
LJN üç yıl boyunca oyuncak dünyasına damgasını vurdu
ve Güreş Süperstarları serisiyle birbiri ardında başarı yakaladı.
Hulk Hogan Rock ve Yarış çizgi filminin başarısı sayesinde
ilk hareketli figürlerini piyasaya sürmeye hazırdılar.
LJN'in geleceği parlaktı.
Ama 1987'de Entertech adında bir LJN oyuncağı
Güreş Süperstarlarının başarısına gölge düşürdü
denebilir.
Görünüşü, hissi, sesi öyle gerçek ki
Belki de fazla gerçekti.
LJN'in gerçek gibi olan su tabancaları bir dizi gerçek banka soygununda
kullanılıp şirketi zor durumda bıraktı
ve LJN'de ciddi kâr düşüşleri oldu.
LJN'in sahibi olan MCA Universal 1989'da...
"Canı cehenneme." dedi ve şirketi kapattı.
Bitti!
LJN 1990'da bilgisayar oyunu şirketi Acclaim'e satıldı
ve Jack Friedman THQ adında kendi bilgisayar oyunu şirketini kurdu.
Güreş Süperstarları ise Kanadalı bir dağıtım şirketinde
ebedî ikametgâhını buldu.
Grand Oyuncak. Üretime hazırladığımız birçok şeyi aldılar.
Siyah Kartlar olarak bilinen 1989 Güreş Süperstarları
Grand Oyuncak'ın LJN'in piyasaya sürülmemiş figürlerinden oluşuyordu.
Bu da sadece o yıl içindi ve sadece Kanada'da satıldı.
Son seri olan Siyah Kartlar sadece Kanada'da satıldı.
Klasik güreşçilerin biyografi ansiklopedisi gibi.
Güreşin biyografi ansiklopedisi belki.
Ama Amerikalı çocuklar oyuncakları alamazsa
WWF mağaza raflarındaki hâkimiyetini nasıl koruyacaktı?
Lisanslı franchise'larını
onu diriltebileceğini düşündükleri birine devredeceklerdi.
Hasbro'yu biliyorlardı.
G.I. Joe ve Transformers başarıları vardı. Bilgi birikimine sahiptiler.
Yüksek izlenme oranları ve sıkı hayranları WWF'i Hasbro için cazip kılıyordu.
Böylece 1990'da WWF oyuncak figür serilerini ringe sürdüler.
WWF figürleri gerçeğe öyle yakın ki ringde olmak gibi!
Hasbro LJN'in yaratıcı çalışmasına saygı gösterdi ve detayları mümkün olduğunca
-korumaya çalıştı... -Şey... Hayır.
-Sahi mi? -Hayır diyorum
çünkü LJN'in yaptığı her şeyi silip attık.
Çünkü o köpek oyuncaklarını üretmek istemiyordu.
-Ne oyuncağı? -Köpek oyuncağı.
Hareketsizdiler. Büyük, plastik şeylerdi.
Köpeğine atarsın da kemirir ya, ondan.
O günler için idare ederdi ama biz daha iyisini yapabileceğimizi biliyorduk.
Hasbro'nun WWF oyuncak serisi vizyonu rafineliğin tanımı gibiydi.
Biçimlendirme aşamasında çok titizdik ve çok yöne hareketli, poz verdirilebilir
figürlerimizle ünlüydük.
Onlarınki LJN serisinin aksine küçüktü.
Yaklaşık 12 santimdi.
Bu figürleri düşük fiyatlı ve aynı zamanda koleksiyona
uygun yapmak istedik.
Hasbro'nun güreşçilerinin zekice bir özelliği vardı.
Çocuklar sakince planlayabilirdi...
Gerçek güreş aksiyonlu WWF figürleri!
DiBiase'den on numara bir yumruk!
Bitir onu!
Tüm güreşçilerde güreşirken kullanabilecekleri bir mekanizma vardı.
Mekanizmalar için özel hareketleri temel alınmıştı.
Ultimate Warrior serisinde zıplama hareketi vardı.
Yere bastırınca zıplardı.
-Hulk ise... -Vücuduyla çarpardı.
-Hogan yine çarptı! -Bir de böyle kafalarına vururdu.
Bushwhackerlar kazandı!
Çok eğlenceli oyuncaklardı.
Hasbro mağazalarda epey ilgi gördü.
Zirvedeyken yüz milyon doların çok üzerindeydi. Olağanüstü.
Hayranları coşturmayı sürdürmek için...
Bu küçük, harika figürlerin ötesinde
daha geniş fiyat skalasıyla parasal olarak işler hâle getirmeliydik.
İkinci yıl, üçüncü yıl, dördüncü yıl, güreş ringi, kemer.
Mikro figürler. Kostüm işine bile girdik.
Anne-babaların görevi ise giderek daha pahalı
oyuncaklar almaya zorlanmak oldu.
Bu, konuşan Hulk Hogan'ımız.
Bununla büyük figür dünyasına adım attık.
Arkasında hoparlör var.
Tişörtündeki yırtıkların arkasında. Oraya iyi gizledik.
Hulk'la kayıt seansı yaptık.
-Gerçek sesini kullanmak için. -Duyalım.
Hulkmania'nın gücünü hisset!
Bunu ürettiğimiz dönemde sesi kesinlikle Hulk Hogan gibiydi.
Hulkmania'nın gücünü hisset!
Henry, çocukların ne yaptığına bakar mısın?
Ama daha düşük teknolojili bir ürün daha etkili oluyordu.
Yastık! Oğlum bununla uyurdu.
Ama uyumadan önce kafasına sarılır,
kafakola alır, yere çalardı.
Wrestling Buddies kemik kırıcı bir başarıydı.
-İlk yıl 30 milyon kazandılar. -Yalnız, bir sorun vardı.
Tonka'dan!
Hasbro'nun ürünü değildi.
Bu, 3 dolar 99 sent.
Bu, 19 dolar 99 sent.
Bunlardan bir tanesini karşılamak için bundan bir sürü satmak zorundasın.
Tekme!
Wrestling Buddies zor bir rakip olacaktı. Ama 1991'de...
Hasbro, Tonka'yı satın aldı.
TONKA TEKLİFİ KABUL ETTİ
Wrestling Buddies o dönemdeki oyuncak serimize dâhil oldu.
Hasbro ve Vince McMahon güreş aksiyon figürleri
ve 20 dolarlık yastık tekeli oluşturmuş gibiydi.
Hemen hemen bundan ibaretti.
...kimse meydan okuyamazdı...
WWF'in gücü!
Bir saniye, ringe giren kim?
80'lerin sonunda Vince McMahon'a bir rakip çıktı ve...
Büyük bir değişim yaşandı. O değişim, paraydı.
O zaman dikkatle bakalım...
Ted Turner'ın derin ceplerine.
Evet, bakalım.
Milyarder Ted Turner 1988'de
TBS'in kardeş kanalı TNT'yi açtı.
Bir de küçük bir güneydoğu bölgesel güreş organizasyonu aldı...
-Jim Crockett Promosyon'u. -...ve...
Adını "Dünya Şampiyona Güreşleri" koydu.
-Namıdiğer... -WCW.
Ted Turner, Vince McMahon'ı yenebileceğini düşünüyordu. Neden olmasın?
Zengin. Değil mi?
Bu iki finans devi etkileyici
çukur çeneleriyle birbirlerine meydan okuyordu ve...
Turner mücadeleye dâhil oldu.
WCW Power Hour 1989'da TVS'te yayına başladı
ama kan, ter ve gözyaşının arasında
tekrar ringe girmeye can atan eski bir güreş hayranı vardı.
WWF öyle iyi iş yapıyordu ki
WCW'nun pay koparma şansı vardı.
Artıklarını toplasak bile yeterdi.
Galoob'un aç çocuklarına gelince,
artıklarda hafif bir intikam tadı vardı.
Güreş işinde olmak istiyor muyduk? Tabii.
Jack'ten öç almak istiyor muyduk?
Elbette!
Yapmak zorundaydık.
Anlaşmayı yapan Galoob nihayet güreş oyuncağı piyasasındaydı.
Ama ondan sonra işler biraz çıkmaza girdi.
Anlaşma yaptığımız günden
malı sevk etmemiz gereken güne kadar çok az zamanımız vardı.
Biz de hareket etmeyen, sabit PVC figürler yaptık.
-Galoob küçük oyuncuydu. -Köpek oyuncağı.
Başta PVC'ydi ama orijinal LJN WWF figürleriydi.
En iyi işimiz değildi ama piyasaya sürecek bir şeyimiz olmuştu.
Galoob ve köpekler için
intikamın tadı buruk ama çoğunlukla plastik gibiydi.
Hayranlar için ise...
Dövüşe hazır mısın?
O zaman ringe gir ve Sting'le karşılaş.
Galoob oyuncakları bayağı ilgi görmüştü.
Bize göre hâlâ yapılmış en iyi Stinglerden biri.
Sting kaçar!
Vücudunu yere çakarak işini bitirecek!
Lex Luger, Sid ve Steiner Kardeşler gerçeğe çok benziyordu.
O figürler iyiydi.
Peki bu kemerli güzellerin en iyi yanı neydi?
WWF figürlerinle hayalî karşılaşmalar yaptırabiliyordun.
Ama bu karma karşılaşmalar oyun alanıyla sınırlıydı.
Toys "R" Us WWF ürünlerinin resmî merkeziydi.
çünkü oyuncak perakendecileri WWF'in ürünlerine alışkındı.
Ultimate Warrior uyku tulumu.
Bu adamla sarılıp uyumayı kim istemez?
Ama bu durumda Galoob'un WCW oyuncakları dışlanmış oluyordu.
Onları bulmak çok daha zordu.
Onları Toys "R" Us'ta hiç görmedim.
Galoob pijama partisine davet edilmek için havalı çocukları
etkilemesi gerektiğini biliyordu.
Kurtarın beni!
Oyuncak dünyasının gördüğü
en harika satıcıyı yaratmak için ortam mükemmeldi.
Yahudi Şimşeği.
Yahudi Şimşeği böyle başladı.
Robbie güreşi öyle çok seviyordu ki
kendini güreşçi olarak görüyordu.
Kesinlikle. Bana "J.L." ya da "Şimşek" diyorlardı.
Her zaman özel kostüm, siyah ipek giyiyor, güneş gözlüğü takıyordum.
Boynumda Mr. T başlangıç seti. Takı modası benden sonra hızlandı.
Göğsüne şaplak atar, kendini keser, makyaj yapardı.
Müşteriler bayılırdı.
Robby böyle görünüyordu.
Kafalarım meşhurdu.
Rick Steiner'a kafa attım.
Bana baktı ve "Hayatımda kimse bana böyle sert kafa atmadı. dedi.
Rick Steiner'ı zorlamaya başladı.
Satış için her şeyi yapardın.
Kafam da çok serttir.
Ama Galoob'da perde arkasında
kafalar arkadan bıçaklamaya dönüşmüştü.
Şirket el değiştirdi.
David Galoob tepeden indirildi.
Şirketin ismini taşıyan insanlar kovuldu.
WCW lisansıyla birlikte.
Ama giden sadece David Galoob değildi.
David'i korurdum. David'in koruduğum bilinirdi.
Beni tutma ihtimalleri yoktu.
David temmuzda ayrıldı, ben eylülde.
Saul ekim ya da kasımda ayrıldı.
Oluyor böyle...
Ted Turner'ın WCW'si birdenbire oyuncak serisiz kaldı
ve zarar görecekti.
Ama Hasbro da WWF oyuncaklarıyla çok iyi durumda değildi.
-Satışlar yumuşamıştı. -Ama rahatlık anlamında değil.
WWF'in popülerliği dalga şeklindeydi.
Ünlü kişiliklerinin kim olduğu belirleyiciydi.
Bu harika karakterleri sonsuza dek tutamazsın.
Hulk, Dev Andre ve Maço Adam gibileri.
Program ve izlenme oranları biraz düşüşe geçti.
Lisansı yenilemenin kârlı olmadığı bir noktaya geldi.
On yıl sonra ilk kez
Vince ve WWF da oyuncak serisiz kaldı.
Ama Hulk Hogan'sız da kalmışlardı.
Bandanasını nereye asmaya karar vermişti? Nereye olacak? WCW'e.
Şu kurala ne oldu?
Çalmayacaksın.
Ama çalınıyordu.
Hulk Hogan burada!
Hulkster nereye giderse oyuncaklar da oraya gidiyordu.
Ama Galoob WCW lisansını bırakmıştı.
Kim gelip aldı, tahmin edin.
Yahudi Şimşeği.
Galoob'un kendi şirketlerinden kovulan kavgacıları bir daha
bu işlere giremeyecek gibiydi.
Ama hayır!
David, Saul ve Robby hissedarlardan kurtulup yeni bir şirket kurdu.
The Original San Francisco Oyuncak'ı.
İyi arkadaştık. Birlikte nasıl başarılı olacağımızı biliyorduk.
Ama Galoob'un güreş oyuncaklarının aksine...
-Köpek oyuncağı. -Bu kez doğru yaptılar.
Güreşçilerimizin hepsi hareketliydi.
Poz verdirilebiliyordu ve aksiyon özellikleri vardı.
Yeni oyuncaklar epey ilgi görmüştü.
Adamlarımız titreşiyordu.
Bunlardan çok sattığımızı sanmıyorum.
-Ama ilgi çoğunlukla yüksekti. -Güreşçilerle epey takıldık.
Özellikle bir oyuncakçı...
Yahudi Şimşeği.
...çamur bulmuş domuz gibi mutluydu.
Yatağıma ... güreşçinin adını vermeyeceğim.
Hem de büyük bir...
Aralarına aldıklarını gösteriyordu. O gece odasını dağıttılar.
-Böyle bir şeyi kim yapabilir? -Size bir ipucu vereyim.
"Duanı et, vitaminlerini al..."
Hulkmania'nın gücünü hisset!
Evet.
En kötüsü ise
Robby artık aralarında olmaktan gurur duyuyordu.
Küçüklüğümden beri onlardan biri olmak istiyordum.
Bu sayede bunda iyi oldum.
Bu arada WWF'te...
Ben Vince McMahon.
Vince McMahon ve başarılı Pazartesi Akşamı RAW canlı programı
oyuncak serisiz ve Hulk Hogan'sızken
Ted Turner ve WCW
eski, gizli kuralları çoktan rafa kaldırmıştı.
Çalmayacaksın.
Evet. Onları.
Hulk Hogan ve "Maço Adam" Randy Savage'ı almakla kalmadı,
Lex Luger'ı almakla kalmadı,
Vince'ten yorumcusunu bile çaldı.
"Beyin" lakaplı efsanevi menajer Bobby Heenan'ı.
-Daha ister misin? -Hayır.
-Yeter, değil mi? -Ted'e yetmez.
Vince McMahon kendisinden daha zengin bir hasımla
karşılaşıyordu ve bu her şeyi değiştirdi.
Belki her şeyi değil ama pazartesi gecelerini değiştirdi.
...gerçekten sıkı bir aksiyon!
Vince ve WWF yıllardır piyasaya hâkimdi.
Pazartesi akşamları dokuzda.
-Canlı programdı. -Daha büyük!
-Montajlanmamış. -Her zamankinden iyi.
Sansürsüz. Her şey olabilir.
1995'te gerçekten olanlar oldu.
WCW duyuru yaptı...
WCW Pazartesi Nitro başlıyor.
TNT'te her pazartesi akşamı dokuzda.
-Ne zaman? -Pazartesi akşamı dokuzda!
-Peki ya... -Pazartesi akşamı dokuzda!
Eyvahlar olsun.
Nitro anında tuttu.
RAW savaştır!
Böylece bir tür canlanma oldu
ve güreşin altın çağının şafağı görüldü.
WWF, WCW'ya karşı.
Milyarder milyardere karşı.
Yayın saati yayın saatine karşı. Oyuncak serisi...
O mecrada neler oluyor?
Hasbro figürleri tamamen kayboldu.
WWF'in bir yıldır oyuncağı yoktu.
Güreş figürleri gerekiyordu, tamam mi?
Elbette 1996'da WWF'in en yeni süperstarlarının yeni yüzleri
çaresizce oyuncağa ihtiyaç duyuyordu.
Kim bir taşın altından çıktı bilin.
Bu adam! Jack'in eski dostu, LJN'den ayrılan ve oyuncak sektöründen
uzak kalan Murray düşünüp tartıyordu...
Oyuncak sektörüne dönsem mi?
Vince'le tokalaştk. JAKKS Pacific'in başlangıcı bu oldu.
-Ne üretiyordu? -Resmî WWF oyuncak figürleri.
-Kemik kırmaya hazır mısın? -Tabii ki!
Biliyordum.
Ne var ki...
Ürünler resmen çöptü.
O çöpü ringimden çıkar.
Eklemleri aşırı hareketliydi. İpli kuklaya benziyorlardı.
Gerçek oyuncak olmak istiyorum!
Bu düzeltilecek. Sadece şey dedi diye değil...
Stone Cold öyle dedi!
1990'ların bilgisayarları var diye.
Figürlerin geçmişini
araştırırsanız şunu görürsünüz,
sürekli özgünlüğe doğru ilerlemektedir.
Bu, son teknoloji ürünü üç boyutlu tarayıcıyı kullanarak
her karakteri minik hâlde üretebilir.
JAKKS Pacific yeni oyuncaklarını piyasaya sürdüğünde...
Nihayet onlara benziyordu.
Olması gerekenin karikatürü gibi değildi. Gerçekten onlardı.
Teknoloji ucuzdu...
Döner ölçeklendirme son derece düşük maliyetliydi.
-...ve doğruydu. -Taş gibi karın kaslarına kadar!
Biri birazcık bile kilolu göründüğünü hissetse
hemen arıyordu.
Ama güvensizlikler kilolu güreşçilerle bitmedi.
WWF'le WCW'nun arasındaki düşmanlık artarken,
güreşçiler ayartılırken,
canlı yayında birbirlerine laf atılırken...
Ted için tek söyleyebileceğim alçak olduğu.
WWF kurulduğundan beri ilk kez
gerçekten zorlanıyor, tutunacak dal arıyordu.
İlgi çekmeleri gerekiyordu.
-Gereken... -Doğu Şampiyona Güreşleri.
Namıdiğer...
At!
ECW!
Masalı karşılaşmalar onlardaydı.
Sandalyeli karşılaşmalar.
Tanrım!
Dikenli teller onlardaydı.
Tam bir çılgınlıktı.
Ama kimse ECW oyuncağı yapmayacaktı.
Ancak Pazartesi Akşamı Savaşçıları
genel güreş ortamını değiştirecekti.
Müstehcenlikle, hakikilikle. Sahicilikle ve cesaretle.
Sayesinde...
ECW!
-WW artık... -Tavır çağındaydı.
WCW da...
Siyah giyinmiş!
Kötü Hulk Hogan.
Bu dünyadaki her erkek, kadın ve çocuk
senden kesinlikle nefret ediyor, Hulk Hogan.
Hayranlarının canı cehenneme.
Hayranlar yemekle kalmadı.
Her şeyi yalayıp yuttu.
Gününü gör!
Bir sürü çocuğun başı okulda
öğretmenine "Gününü gör!" dediği için derde girdi.
1990'ların sonunda savaşa rağmen herkes kazanıyordu.
JAKKS Pacific WWF'le,
The Original San Francisco Oyuncak ise...
Evet.
...WCW oyuncaklarıyla.
Ama 1998'de voliyi vuran bu eski küçük şirket için
tam o günlerde...
...işler ... sardı.
-Hem de büyüktü. -Telefon çaldı.
Yeni lisans temsilcisi aradı,
"Saully-Wally, seneye WCW'yle çalışmayacaksınız." dedi.
"Neden, Al?" dedim. "İyi bir iş çıkardık."
"Beş milyon dolar öder misiniz?" dedi.
"Beş milyonumuz olmadığını biliyorsun." dedim.
"Lisansınız bu yüzden olmayacak." dedi.
The Original San Francisco Oyuncak'ın fiyatı süper kahraman oyuncak figürü
üreticisi Toy Biz'in altında kalmıştı.
Ufkumuzu genişletmeye çalışıyorduk
ve masamıza WCW lisansı geldi.
Biz de teklif yaptık
ve lisans bize verildi.
Daha iyisini yap da görelim!
Toy Biz işe soyundu
ve çok geçmeden çocuklar bu WCW oyuncaklarıyla oynuyordu.
Tabii ki zarar gördük.
David, Robby ve Saul'e gelince...
Anlıyorduk. Toy Biz'in garantilerini, özel izin anlaşmalarını
falan biz veremezdik.
Bizden çok daha büyüktüler.
Şirketleri oyuncaksız bir boşluğa düştü ve bir daha herhangi bir...
Hey, durun bir saniye.
-O gördüğüm şimşek mi? -Yahudi Şimşeği.
Tabii ki Robby biliyordu. Merkezi
Philadelphia olan çok küçük bir güreş organizasyonu vardı.
Doğu Şampiyona Güreşleri.
Namıdiğer...
ECW!
-Bir saniye. Ama o adamlar çatlak. -Evet.
-Buna mı oyuncak yapacaksınız? -Evet.
Pek fazla ilgilenen olduğunu sanmıyorum.
Ama artık resmen güreşçileri takip eder olmuştuk.
Güreş serimiz olmasa olmazdı.
Böylece 1999'da...
Güreş figürleri ve ringi ayrı satılır.
Aşırıya kaçın!
Harika bir seriydi.
Sandalyeler, masalar, bastonlar, her şey vardı.
-Unutmadan... -Bir figürde dikenli telli
-beyzbol sopası vardı. -Muhteşemdiler.
İlk yılda altı milyon figür sattık.
Epey çoktu.
Yeni yüzyılın başında
güreş oyuncakları dikenli telli beyzbol sopasından fazlasına sahipti.
Üç güreş ligi ve üç oyuncak serisi vardı.
Savaş nihayet bitmiş olabilir miydi?
Herkes kendi güreş oyuncaklarıyla huzur içinde oynayabilecekti.
-Tabii ki hayır. -Hayır.
-Tıpkı bir güreş karşılaşması gibi...
Kim galip gelecek merak ederdin.
2001'de nihayet sonucu öğrendik.
Bu akşam pazartesi akşamı savaşları sona eriyor.
Zafer Vincent K. McMahon'ın.
Anlaşmayı sağlayan Vince'in incelikli pazarlık becerisi olabilir.
Çünkü rakibinin boğazına sarılacaksın,
tıpkı WCW'ye sarıldığım gibi.
Ama 2001'de AOL Time Warner'ı aldığında Ted Turner'ın boğazında
daha büyük bir sorun vardı.
WCW zaten para kaybettiriyordu.
Bir yıl önce, 2000'de
WCW 60 milyon dolar kaybetmişti.
Kayıpları bu kadar çoktu!
Kaderin cilvesine bakın ki Ted'in eski kurallara saygısızlığı...
Çalmayacaksın.
Evet, onlar. Sonunu bu getirdi.
WWF'ten çaldıkları ünlü isimlere
dünyanın parasını akıtıyorlardı.
AOL yöneticileri bu durumdan memnun değildi.
Ted'in Pazartesi Akşamı Nitro'su
dünyanın en büyük güreş programıyken iki yıl sonra Vince McMahon'a
düşük bir fiyata satıldı.
Dört milyon dolar.
Akıl almaz.
Bu, Vince'i ve hayranlarını çok mutlu etmiş olmalıydı.
WCW'nun sahibi benim!
WWF'in sahibi benim! Bana saygılı davranacaksınız!
Vince'in hayranlarıyla ilişkisi karmaşıktı.
-Toy Biz ve WCW figürlerine gelince... -Kontrat bitti.
Toy Biz bıraktı.
Rakip olmanın ne demek olduğunu anlamalısınız.
İyi dedin. Peki ya diğer güreş ligi?
-Doğu Şampiyona Güreşleri. -Evet, o.
ECW!
Bay Boğaza Sarılıcı'nın sonra ne yaptığını biliyorsunuz.
Boğazını sıkıp rakibin canını alacaksın.
Aynen.
WWF, ECW'yu da batırdı ve sonra onları da aldı.
Her birinizi gömeceğim.
Hayır. Sakın...
Lisansı verdik.
The Original San Francisco Oyuncak gitti.
Fırtına nihayet dinmişti.
İyi bir maceraydı.
Bu durumda güreş oyuncaklarının geleceği...
Her şey Jack'e gidiyor.
Boğaz sıkmacalar kalmayınca
Jack Friedman ve JAKKS Pacific rakiplerini ortadan kaldırmış oldu.
Vince WWE'nin ticari imajını değiştirdi
S GİDİN. W
...ve JAKKS Pacific televizyonlu güreş tarihinden istediği güreşçiyi
-üretmeye başladı. -JAKKS'a şapka çıkarıyorum çünkü
piyasada hiçbir şey yokken ihtiyaç duyduğumuzda biz
sıkı hayranların ihtiyaçlarını giderdi
ve bize çaresizce hissettiğimiz o şiddetli arzuyu verdi.
Çok sevilen dövüşçü Bruiser Brody? Evet.
Başta güreşçiyken sonradan
sunucu olan Gorilla Monsoon?
Sonradan güreşçi olan ünlü komedyen Andy Kaufman'ın bile figürü var.
Herkesi yaptılar.
Gobbledy Gooker olduğunu söyleme!
Gobbledy Gooker hariç.
En azından henüz. #BizeGobbledyGookerıverin.
Kısa üretim yapıyorduk. Hatta
eleman sürümleri bile yaptık.
Ric Flair yaptık. 20'de bir.
Piyasaya çıktıklarında koleksiyoncular çıldırıyordu.
Bugün beş-altı bin dolara satılır.
Taşları var.
Elbisesinin detayları görünsün diye arkası kesik.
Koleksiyonumun en değerli parçalarından biri.
Kısa üretimlerden bahsetmişken, buna inanmayacaksınız ama
2000'lerin ortasında
WWE, JAKKS Pacific'e dava açtı.
Konu neydi ki? Gobbledy Gooker olamaz.
WWE'nin bir çalışanı
ve orada çalışan birileri... JAKKS'la çalışan bir şirket...
Neyse, olayın özü şu...
Ondan sonra araları açıldı.
Vince, Marty Jannetty ve Shawn Michaels gibi
JAKKS'ı da kapı dışarı edip yeni bir oyuncak şirketi aramaya başladı.
Figür takipçisi herkes kaygılandı
çünkü JAKKS bu seriyi çok güzel üretiyordu.
Durun. Bir şimşek mi görüyorum?
Hayır.
Hayır. Belki de taçtır.
-Bir dakika! -Bu bir erkek sporu.
Artık değil, Ric Flair.
Mattel güreşçilerin şirin ve popüler çeşitlemelerini üretirken...
Mattel'in en iyi tarafı kadın güreşçileri dâhil etmesiydi.
İlginçti.
Hayranlar söz hakkı olmadığını sanır ama çok vardır.
WWE'de kadın devrimi yaşandığı için
kadrolarına çok daha fazla kadın güreşçi alıyorlardı.
Koleksiyonu Barbie türü bir seriyle genişlettiler.
Figür koleksiyonuyla. 30 ve 15 santimlik figürleri var.
Boydan bahsetmişken...
JAKKS serisinin başlıca şikâyet konularından biri
ölçekli olmamalarıydı.
Mattel her şeyin ölçekli olacağını söyledi.
Bir adam gerçek hayatta birkaç santim uzunsa
figürü de birkaç santim uzun olacaktı.
Çok akıllıca.
Sırf bu bile serinin koleksiyon değerini çok artırdı.
O hariç her şeyi benden kopyaladılar.
Bam!
Dürüst olalım,
bu işe bir sürü insan bulaştı
ve birçok oyuncak şirketi bir dolu oyuncak üretti.
Çok ilginç, bunca yıl sonra birçok farklı çeşitlemeyle ve şirketle
çalışıyorlar ve hâlâ iyi iş yapıyorlar.
Profesyonel güreşin saf eğlencesi
otuz yılı aşkın süredir Amerikan
ruhunu harekete geçiriyor.
İyilerle kötüler karşı karşıya. Dünyada bunun gibisi yok.
Atletikliklerine diyecek yok.
Şovmenliklerine ve inanılmaz güç gösterilerine de.
Bu dev adamlar her pazartesi akşamı büyük işler başardı.
Ama asıl, bu kabadayıları sevimli devlere dönüştüren bu adamlara
teşekkür borçluyuz.
Çünkü ben...
bu işi uzun zamandır kovalıyordum.
Yani...
Sadece Amerika'da olur.
Değil mi? Amerikan rüyasını yaşıyordum.
Güreş oyuncakları tarihini ringde olanlarla
kıyaslamamak imkânsız.
Kim galip gelecek merak ederdin.
Sürprizler, kıvrılışlar ve geri dönüşler.
Jack'ten öç almak istiyor muyduk? Elbette.
-Galipler... -Köpek oyuncağı.
-...ve mağluplar. -Kontrat bitti.
"Canı cehenneme." dedi ve şirketi kapattı.
İplere dayanmışlardı.
Bizden çok daha büyüktüler.
Tabii ki zarar gördük.
Kovuldun!
-Kötü adamlar ve iyi adamlar. -Hem de büyük bir...
Hatalar yaptılar...
Kocamanlar! Olamaz!
...ve eve kemerle döndüler.
Zirvedeyken yüz milyon doların çok üzerindeydi.
Epey çoktu.
Dünya çapında milyonlarca insan oynuyor, diyebiliriz.
Eğlenceliydiler.
Çünkü güreş sahte olsa da
bu oyuncakların çocuklara verdiği şey sahiciydi.
Güreş sahte mi?
...bizi yaratan oyuncaklar.
Hepimizin bildiği oyuncakları Anlatan sürekli dizi
Nesiller eskiten Plastik eserler
Hâlâ vazgeçemediklerimiz
Bize büyük hayaller kurduran Minik kalıp figürler
Zamanda yolculuk yapar Perde arkasına gideriz
Bizi yaratan oyuncaklar
Bizi yaratan oyuncaklar burada
DOTHAN, ALABAMA'DAN MILES ARDEN'İN KOLEKSİYONU
EPHRAIM, NEW JERSEY'DEN JAY RADANO'NUN KOLEKSİYONU
ROCHESTER, NEW JERSEY'DEN CHAD YOUNG'IN KOLEKSİYONU
AGAWAM, MASSACHUSETTSTEN SEAN BURKE'ÜN KOLEKSİYONU
GÜNEY CAROLINA'DAN BRAD ROCHESTER'IN KOLEKSİYONU
Alt yazı çevirmeni: Çetin Soy